ఇటీవల కాలంలో భార్యాభర్తల మధ్య విడాకులు మరియు మనోవర్తి (Maintenance) కేసుల సంఖ్య పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా భార్య ఉద్యోగం చేస్తున్నా లేదా ఆమెకు కొంత ఆదాయం ఉన్నా, భర్త ఆమెకు మనోవర్తి చెల్లించాలా వద్దా అనే అంశంపై అనేక వివాదాలు తలెత్తుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో గుజరాత్ హైకోర్టు (Gujarat High Court) ఒక కీలకమైన మరియు చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది. భార్యకు స్వయం ఉపాధి లేదా ఆదాయం ఉన్నంత మాత్రాన భర్త తన బాధ్యత నుండి తప్పుకోలేరని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
CASE BACKGROUND AND COURT VERDICT
ఈ కేసు వివరాల్లోకి వెళితే, లలిత్ కుమార్ జివ్రాజ్భాయ్ వాఘేలా అనే వ్యక్తి తన భార్యకు ఫ్యామిలీ కోర్టు కేటాయించిన మనోవర్తిని (Maintenance Amount) సవాలు చేస్తూ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. గతంలో ఫ్యామిలీ కోర్టు నెలకు రూ. 5,000 ఉన్న మనోవర్తిని రూ. 15,000 కు పెంచుతూ ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది. భర్త వాదన ప్రకారం, తన భార్య టైలరింగ్ చేస్తూ నెలకు రూ. 15,000 సంపాదిస్తోందని, కాబట్టి ఆమెకు మెయింటెనెన్స్ అవసరం లేదని వాదించారు.
అయితే, జస్టిస్ హస్ముఖ్ డి. సుతార్ (Justice Hasmukh D. Suthar) ఈ వాదనను తోసిపుచ్చారు. కేవలం భార్యకు కొంత ఆదాయం ఉన్నంత మాత్రాన, ఆమెకు మెయింటెనెన్స్ నిరాకరించలేమని తీర్పునిచ్చారు. భర్త యొక్క ఆర్థిక స్థితిగతులు మరియు వివాహ సమయంలో ఆమె అనుభవించిన జీవన ప్రమాణాల (Marital Standard of Living) ప్రకారం ఆమెకు ఆర్థిక చేయూత అందించడం భర్త యొక్క సామాజిక మరియు చట్టపరమైన బాధ్యత (Legal Obligation) అని పేర్కొన్నారు.
KEY LEGAL PRINCIPLES REAFFIRMED
ఈ తీర్పులో కోర్టు కొన్ని ముఖ్యమైన చట్టపరమైన అంశాలను ప్రస్తావించింది:
- అర్హత (Eligibility Criteria): భార్యకు సంపాదించే సామర్థ్యం ఉన్నా లేదా తక్కువ ఆదాయం ఉన్నా, ఆమె తనను తాను గౌరవప్రదంగా పోషించుకోలేనప్పుడు భర్త సహాయం కోరవచ్చు.
- సెక్షన్ 127 CrPC (Section 127 of CrPC): భర్త ఆదాయం పెరిగినప్పుడు, దానికి అనుగుణంగా మనోవర్తి మొత్తాన్ని పెంచమని కోరే హక్కు భార్యకు ఉంటుంది.
- సామాజిక న్యాయం (Social Justice): మెయింటెనెన్స్ చట్టాలు మహిళల ఆర్థిక భద్రత మరియు సామాజిక రక్షణ కోసం రూపొందించబడ్డాయి.
CASE SUMMARY TABLE
| విషయం (Particulars) | వివరాలు (Details) |
|---|---|
| కేసు పేరు (Case Title) | Lalitkumar Jivrajbhai Vaghela v. State of Gujarat |
| కోర్టు (Court Name) | Gujarat High Court (Ahmedabad) |
| తీర్పు తేదీ (Judgment Date) | March 17, 2026 |
| మనోవర్తి పెంపు (Enhanced Amount) | రూ. 5,000 నుండి రూ. 15,000 కు |
| ప్రధాన అంశం (Key Focus) | Wife's Earning vs Husband's Duty |
FREQUENTLY ASKED QUESTIONS (FAQS)
1. భార్య ఉద్యోగం చేస్తుంటే భర్త మనోవర్తి ఇవ్వాలా?
అవును, భార్య సంపాదన ఆమె జీవన ప్రమాణాలకు సరిపోకపోతే భర్త తప్పనిసరిగా మనోవర్తి ఇవ్వాలని కోర్టు పేర్కొంది.
2. మనోవర్తి మొత్తాన్ని ఎప్పుడు పెంచవచ్చు?
భర్త జీతం లేదా ఆదాయం పెరిగినప్పుడు (Change in Circumstances), భార్య కోర్టును ఆశ్రయించి మనోవర్తి పెంపును కోరవచ్చు.
3. ఈ కేసులో భర్త ఆదాయం ఎంత?
భర్త యొక్క గ్రాస్ శాలరీ నెలకు సుమారు రూ. 90,000 గా కోర్టు గుర్తించింది.
4. సెక్షన్ 125 మరియు సెక్షన్ 127 మధ్య తేడా ఏమిటి?
సెక్షన్ 125 మనోవర్తి కోరడానికి, సెక్షన్ 127 ఇప్పటికే ఉన్న మనోవర్తి మొత్తాన్ని సవరించడానికి (Modification) ఉపయోగిస్తారు.
5. భార్య తన ఆదాయాన్ని దాచిపెడితే ఏమవుతుంది?
ఆదాయాన్ని దాచడం తప్పు, కానీ అది మాత్రమే మనోవర్తిని తిరస్కరించడానికి ఆధారం కాదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
6. భర్తకు తల్లిదండ్రుల బాధ్యత ఉంటే మినహాయింపు ఉంటుందా?
తల్లిదండ్రులను పోషించడం బాధ్యతే, కానీ భార్యకు ఇచ్చే మెయింటెనెన్స్ నుండి తప్పించుకోవడానికి ఇది కారణం కాదు.
7. ఏ చట్టం కింద ఈ మనోవర్తిని కోరవచ్చు?
CrPC మరియు Domestic Violence Act (D.V. Act) కింద మనోవర్తి కోరవచ్చు.
8. కోర్టు ఏ సుప్రీంకోర్టు తీర్పులను ప్రస్తావించింది?
సునీతా కచ్వా వర్సెస్ అనిల్ కచ్వా కేసును కోర్టు ప్రధానంగా ఉదహరించింది.
9. భార్య టైలరింగ్ ఆదాయం ఎంత అని భర్త వాదించారు?
సుమారు నెలకు రూ. 15,000 అని భర్త వాదించారు.
10. హైకోర్టు తుది నిర్ణయం ఏమిటి?
ఫ్యామిలీ కోర్టు ఇచ్చిన రూ. 15,000 పెంపును సమర్థిస్తూ, భర్త పిటిషన్ ను కొట్టివేసింది.
Note: I am a helper site (gswshelper.com), not a government site.