జనన మరణాల నమోదు సవరణ బిల్లు 2026 - Registration of Births and Deaths Amendment Bill 2026
📌 ముఖ్యాంశాలు - Quick Summary
- కొత్త నిబంధన (New Rule): రెండేళ్లు దాటిన జనన, మరణాల నమోదుకు జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ (Judicial Magistrate) అనుమతి తప్పనిసరి.
- చట్ట సవరణ (Legal Amendment): లోక్సభలో జనన మరణాల నమోదు సవరణ బిల్లు 2026 (Registration of Births and Deaths Amendment Bill 2026) ఆమోదం.
- చట్టపరమైన మార్పులు (Legal Updates): పాత CrPC స్థానంలో భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita 2023) సవరణలు అమలు.
- లబ్ధిదారులు (Beneficiaries): దేశంలోని పౌరులందరికీ అధికారిక ధృవీకరణ పత్రాల పంపిణీ మరియు సకాలంలో నమోదు ప్రక్రియ.
భారతదేశంలో జనన మరియు మరణాల నమోదు ప్రక్రియను మరింత పారదర్శకంగా మరియు క్రమబద్ధీకరించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక కీలకమైన నిర్ణయం తీసుకుంది. లోక్సభ ఇటీవల జనన మరణాల నమోదు సవరణ బిల్లు 2026 (Registration of Births and Deaths Amendment Bill 2026) కు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ కొత్త చట్టం ప్రకారం, జననం లేదా మరణం సంభవించిన రెండేళ్ల తర్వాత నమోదు చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తే జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఫస్ట్ క్లాస్ (Judicial Magistrate First Class) నుండి అనుమతి ఉత్తర్వులు పొందడం తప్పనిసరి.
ఈ చట్టపరమైన మార్పుల ద్వారా నకిలీ సర్టిఫికెట్ల అడ్డుకట్ట వేయడమే కాకుండా, పౌరుల ప్రాథమిక వివరాలను మరింత భద్రంగా నిర్వహించవచ్చు. ఈ కథనంలో లోక్సభలో జరిగిన పరిణామాలు, సవరణ వివరాలు, ప్రజలపై దీని ప్రభావం మరియు దరఖాస్తు విధానం (Application Process) గురించి పూర్తి వివరాలను క్షుణ్ణంగా తెలుసుకుందాం.
లోక్సభ పరిణామాలు - Lok Sabha Proceedings & Approval
పార్లమెంట్ సమ్మర్ / మార్చ్ సమావేశాల సందర్భంలో పార్లమెంట్ మార్చ్ చేపట్టిన విద్యార్థులపై పోలీసులు జరిపిన చర్యలకు నిరసనగా ప్రతిపక్షాలు సభలో గందరగోళం సృష్టించాయి. ప్రతిపక్షాల నిరసనలు, నినాదాల నడుమ కూడా లోక్సభ శుక్రవారం ఈ కీలక సవరణ బిల్లును ఎటువంటి సుదీర్ఘ చర్చ లేకుండానే మూజువాణి ఓటు (Voice Vote) ద్వారా ఆమోదించింది.
బిజెపి ఎంపీ దిలీప్ సైకియా (Dileep Saikia) అధ్యక్షతన మధ్యాహ్నం సభ సమావేశమైన అనంతరం ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. దేశాభివృద్ధికి మరియు పౌర పరిపాలనకు అత్యంత కీలకమైన ఈ బిల్లుపై చర్చలో పాల్గొనడానికి ప్రతిపక్షాలు నిరాకరించడం అత్యంత దురదృష్టకరమని పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి కిరణ్ రిజిజు (Kiren Rijiju) తన అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేశారు. బిల్లు ఆమోదం పొందిన వెంటనే సభను వాయిదా వేయడం జరిగింది.
⚠️ ముఖ్యమైన గమనిక - Important Note
మీ కుటుంబంలో ఎవరికైనా బర్త్ సర్టిఫికెట్ (Birth Certificate) లేదా డెత్ సర్టిఫికెట్ (Death Certificate) రెండేళ్లకు పైగా నమోదు కాకుండా ఉంటే, ఇకపై సాధారణ మీసేవ (Meeseva) లేదా గ్రామ సచివాలయంలో నేరుగా లభించదు. తప్పనిసరిగా కోర్టు నుండి జ్యుడీషియల్ ఉత్తర్వులు పొందాల్సి ఉంటుంది.
చట్టపరమైన సవరణలు - Key Legal Amendments Overview
ఈ సవరణ బిల్లు ద్వారా భారత ప్రభుత్వం పాత చట్టాలలో ఉన్న అనేక నిబంధనలను నవీకరించింది. ముఖ్యంగా 1973 నాటి క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (Code of Criminal Procedure - CrPC) ప్రస్తావనలను తొలగించి, కొత్తగా తీసుకువచ్చిన భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita 2023) అనుగుణంగా చట్టపరమైన నిర్వచనాలను సవరించడం జరిగింది.
స్మార్ట్ సమాచార పట్టిక - Quick Info Table
| అంశం (Topic) | పాత నిబంధన (Old Rule) | క్రొత్త నిబంధన 2026 (New Rule 2026) |
|---|---|---|
| ఆలస్య రుసుము నమోదు (Delayed Registration) | ఆర్డీవో/రెవెన్యూ అధికారుల అనుమతి సరిపోయేది | రెండేళ్లు దాటితే మేజిస్ట్రేట్ ఆమోదం తప్పనిసరి (Magistrate Permission) |
| చట్టపరమైన చట్రం (Legal Framework) | CrPC 1973 ఆధారితం | భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత 2023 (BNSS) |
| అధికార యంత్రాంగం (Authority) | స్థానిక రిజిస్ట్రార్లు (Local Registrars) | ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ (Judicial Magistrate First Class) |
| డేటా డిజిటైజేషన్ (Data Digitization) | పాక్షిక డిజిటల్ రికార్డులు | కేంద్రీకృత డిజిటల్ డేటాబేస్ (Centralized Digital Database) |
ఇతర సభా పరిణామాలు - Other Parliamentary Updates
సభా కార్యకలాపాల సమయంలో ఇతర ముఖ్యాంశాలు కూడా చోటు చేసుకున్నాయి. రాజ్యాంగ (130వ సవరణ) బిల్లు, 2025 (Constitution 130th Amendment Bill 2025)ను పరిశీలిస్తున్న సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ (Joint Parliamentary Committee - JPC)కి అధ్యక్షత వహిస్తున్న బీజేపీ ఎంపీ అపరాజిత సారంగి (Aparajita Sarangi)కి, ఆ కమిటీ నివేదిక సమర్పణ గడువును పెంచారు. శీతాకాల సమావేశాల (Winter Session) చివరి వారంలోని మొదటి రోజు వరకు ఈ నివేదిక సమర్పణ పొడిగించే అవకాశం సభ కల్పించింది.
సర్టిఫికెట్ దరఖాస్తు విధానం - Application Process Step-by-Step
ఒకవేళ మీరు లేదా మీ కుటుంబ సభ్యులు జనన లేదా మరణ వివరాలను 2 సంవత్సరాల వ్యవధిలో నమోదు చేయకపోతే, సర్టిఫికెట్ పొందేందుకు అనుసరించాల్సిన విధానం క్రింది విధంగా ఉంటుంది:
- దరఖాస్తు దాఖలు (Filing Application): ముందుగా స్థానిక కోర్టులో ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ముందు అఫిడవిట్ (Affidavit) సమర్పించాలి.
- ఆధారాల సమర్పణ (Submitting Proofs): ఆసుపత్రి రికార్డులు, పాఠశాల ధృవీకరణ పత్రాలు లేదా పంచాయతీ/మున్సిపల్ నాన్-అవైలబిలిటీ సర్టిఫికెట్ (Non-Availability Certificate) దాఖలు చేయాలి.
- విచారణ ప్రక్రియ (Verification): మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశాల మేరకు స్థానిక పోలీసులు లేదా రెవెన్యూ అధికారులు విచారణ జరుపుతారు.
- కోర్టు ఉత్తర్వులు (Court Order): వివరాలు సరైనవిగా నిర్ధారణ అయిన తర్వాత మేజిస్ట్రేట్ నమోదుకు అనుమతిస్తూ ఉత్తర్వులు (Orders) జారీ చేస్తారు.
- డిజిటల్ జారీ (Digital Issuance): కోర్టు ఉత్తర్వు ప్రతిని స్థానిక మున్సిపల్ లేదా గ్రామ సచివాలయంలో సమర్పించి డిజిటల్ సర్టిఫికెట్ పొందవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు - Frequently Asked Questions (FAQs)
Q1: కొత్త చట్టం ప్రకారం అనుమతి ఎవరి వద్ద నుండి తీసుకోవాలి? - Who gives permission under the new law?
A: జననం లేదా మరణం జరిగి రెండేళ్లు దాటితే ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ (Judicial Magistrate First Class) నుండి ఉత్తర్వులు పొందడం తప్పనిసరి.
Q2: దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి ఏ చట్టం వర్తిస్తుంది? - Which legal framework applies?
A: పాత CrPC 1973 స్థానంలో నూతనంగా తీసుకువచ్చిన 'భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత 2023' (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita 2023) నిబంధనలు వర్తిస్తాయి.
Q3: రెండేళ్ల లోపు ఉంటే కోర్టు అనుమతి అవసరమా? - Is court permission required within 2 years?
A: అవసరం లేదు. నిర్ణీత గడువులోపు స్థానిక మున్సిపల్ లేదా గ్రామ పంచాయతీ అధికారుల వద్ద నేరుగా ఉచితంగా లేదా సాధారణ రుసుముతో నమోదు చేసుకోవచ్చు.
Q4: బిల్లు లోక్సభలో ఎలా ఆమోదం పొందింది? - How was the bill passed in Lok Sabha?
A: ప్రతిపక్షాల నిరసనల నడుమ ఎటువంటి చర్చ లేకుండా మూజువాణి ఓటు (Voice Vote) ద్వారా ఆమోదం పొందింది.
Q5: జేపీసీ నివేదిక గడువును ఎప్పటి వరకు పొడిగించారు? - What is the JPC report deadline extension?
A: రాజ్యాంగ 130వ సవరణ బిల్లు 2025 పై జేపీసీ నివేదిక సమర్పణ గడువును శీతాకాల సమావేశాల చివరి వారంలోని మొదటి రోజు వరకు పొడిగించారు.
Q6: అధికారిక బిల్లు సమాచారం ఎక్కడ లభిస్తుంది? - Where to find the official bill draft?
A: PRS ఇండియా అధికారిక పోర్టల్ లేదా ఈ పేజీలోని డౌన్లోడ్ లింక్ ద్వారా పిడిఎఫ్ (PDF) పొందవచ్చు.
Topics Covered
- Birth Death Certificate Rules 2026
- Judicial Magistrate Certificate Approval
- Registration of Births Deaths Amendment
- Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita 2023
- Lok Sabha Bill Passed Updates


Mapping lo kuda divorce option tisukurandi sir
రిప్లయితొలగించండి