ఆంధ్రప్రదేశ్లో పంచాయతీ ఎన్నికల నిర్వహణ ప్రక్రియ మొదలవుతోందంటే క్షేత్రస్థాయిలో యంత్రాంగం మొత్తం అప్రమత్తం కావాల్సిందే. ముఖ్యంగా మండల స్థాయిలో ఎన్నికల బాధ్యతలను భుజాన వేసుకునే అసిస్టెంట్ డిస్ట్రిక్ట్ ఎలక్షన్ అథారిటీ (Assistant District Election Authority) గా వ్యవహరించే ఎంపీడీవో (MPDO) పాత్ర చాలా కీలకం. నోటిఫికేషన్ రాకముందు నుంచి మొదలుకుని కౌంటింగ్ ముగిసి, ఉప సర్పంచ్ ఎన్నిక పూర్తయ్యే వరకు ప్రతీ దశలోనూ ఎన్నో జాగ్రత్తలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఎన్నికల కమిషన్ మార్గదర్శకాల ప్రకారం అధికారులు ఏయే దశల్లో ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలి? నామినేషన్లు, పరిశీలన, బ్యాలెట్ బాక్సుల కేటాయింపు, కౌంటింగ్ కేంద్రాల నిర్వహణ వరకు ఉన్న పూర్తి విధివిధానాలు ఏమిటి? క్షేత్రస్థాయి అధికారులకు మరియు సిబ్బందికి అవసరమైన పూర్తి సమాచారాన్ని ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
Pre-Notification Preparation & Voter List Verification
ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ వెలువడక ముందే అసిస్టెంట్ డిస్ట్రిక్ట్ ఎలక్షన్ అథారిటీ (MPDO) ప్రాథమిక ఏర్పాట్లను పక్కాగా పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. ఓటర్ల వివరాల సేకరణ నుంచి పోలింగ్ కేంద్రాల గుర్తింపు వరకు ప్రతి అంశంపై స్పష్టమైన ప్రణాళిక అవసరం.
ముందుగా వార్డుల వారీగా ఓటర్ల జాబితాను తయారు చేయడం, పోలింగ్ కేంద్రాల వారీగా మార్క్డ్ కాపీలను (Marked Copies of Electoral Roll) సిద్ధం చేసుకోవడం అత్యంత ప్రధానమైన బాధ్యత. అలాగే గ్రామ పంచాయతీల్లో రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియను ఖరారు చేయడానికి వీలుగా వార్డుల వారీగా ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ మరియు మహిళా ఓటర్ల వివరాలను పక్కా గణాంకాలతో క్రోడీకరించాలి.
మండల పరిధిలోని పోలింగ్ కేంద్రాలను గుర్తించి, అక్కడ అవసరమైన మౌలిక వసతులు నిర్ధారించుకోవాలి. ముఖ్యంగా దివ్యాంగులకు వీల్చైర్స్, తాగునీరు, నిరంతర విద్యుత్ సౌకర్యం మరియు మరుగుదొడ్ల ఏర్పాట్లను పరిశీలించి పోలింగ్ స్టేషన్ నంబరింగ్ పూర్తి చేయాలి Mandatory Facilities.
Election Staff Appointment & Material Management
ఎన్నికల విధులను సజావుగా నడిపించేందుకు వివిధ స్థాయిల అధికారుల గుర్తింపు ముందస్తుగానే జరగాలి. స్టేజ్-1, స్టేజ్-2 అధికారులతో పాటు జోనల్ ఆఫీసర్లు, రూట్ ఆఫీసర్లు, మోడల్ కోడ్ ఆఫ్ కండక్ట్ (MCC Team), స్టాటిక్ సర్వైలెన్స్ టీమ్ (SST), ఫ్లయింగ్ సర్వైలెన్స్ టీమ్స్ (FST) లను గుర్తించి ఆదేశాలు జారీ చేయాలి.
మండల మరియు గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయాల్లో ఎలక్షన్ డేటాను ఎప్పటికప్పుడు ఆన్లైన్ పోర్టల్లో అప్లోడ్ చేయడానికి ప్రత్యేక కంప్యూటర్ టీమ్స్ను నియమించాలి. తగినన్ని బ్యాలెట్ బాక్సులను సమకూర్చుకోవడం, వాటి మరమ్మతులు పూర్తి చేయడం కూడా ఈ దశలోనే జరుగుతుంది.
బ్యాలెట్ పేపర్ల ముద్రణ, వెరిఫికేషన్, పోలింగ్ కేంద్రాల వారీగా ఫారం-IX ప్రకారం కట్టలు కట్టేందుకు ప్రత్యేక బృందాలను కేటాయించాలి. ఎన్నికల సామగ్రిని డిస్ట్రిబ్యూషన్ & రిసెప్షన్ సెంటర్ల వద్ద భద్రపరిచేందుకు, బ్యాలెట్ పత్రాలను జారీ చేసి మార్క్డ్ కాపీలో నమోదు చేసేందుకు అనుభవజ్ఞులైన సిబ్బందిని ఎంపిక చేయాలి. ఎన్నికల నియమావళి ఉల్లంఘనలపై మీడియా వార్తలను పర్యవేక్షించడానికి ప్రత్యేక మీడియా సెల్ (Special Monitoring Cell) ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంటుంది.
Panchayat Election Duty Workflow Overview
ఎన్నికల నిర్వహణలో వివిధ దశలు, వాటిలోని ముఖ్య బాధ్యతలను సులభంగా అర్థం చేసుకునేందుకు క్రింది చార్ట్ పరిశీలించండి:
| ఎన్నికల దశ (Election Phase) | ప్రధాన బాధ్యతలు (Key Responsibilities) | ముఖ్యమైన ఫారాలు (Crucial Forms) |
|---|---|---|
| నోటిఫికేషన్ ముందు (Pre-Notification) | ఓటర్ల జాబితా తయారీ, పోలింగ్ కేంద్రాల గుర్తింపు, సిబ్బంది కేటాయింపు, సర్వైలెన్స్ టీమ్స్ ఏర్పాటు. | Voter Marked Copies, Polling Station Lists |
| స్టేజ్ - 1 అధికారి దశ (Nominations & Scrutiny) | నోటీసుల జారీ, నామినేషన్ల స్వీకరణ, స్క్రూటినీ, ఉపసంహరణల పర్యవేక్షణ, ఆన్లైన్ అప్లోడ్. | Form-I, Form-V, Form-VI, Form-VII, Form-VIII, Form-IX |
| స్టేజ్ - 2 అధికారి దశ (Polling Logistics) | బ్యాలెట్ పేపర్ల ముద్రణ, పోస్టల్ బ్యాలెట్ పంపిణీ, పోలింగ్ మెటీరియల్ కిట్స్ పంపిణీ, బ్యాలెట్ బాక్సుల కేటాయింపు. | POs Diary, Green Paper Seal Account, Ballots |
| కౌంటింగ్ దశ (Counting & Results) | ఓట్ల లెక్కింపు, ఫలితాల ప్రకటన, ఉప సర్పంచ్ ఎన్నిక నివేదిక, రికార్డులను సబ్ ట్రెజరీలో భద్రపరచడం. | Form-XXVI, Form-XXVII, Form-XXVIII, Form-XXIX |
Stage-1 Officer Responsibilities & Nomination Scrutiny
ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ విడుదలైన తర్వాత ప్రక్రియ అత్యంత వేగవంతం అవుతుంది. ఈ దశలో స్టేజ్-1 అధికారులు నామినేషన్ల ప్రక్రియను నిబంధనల ప్రకారం పూర్తి చేయాలి. గ్రామాల వారీగా ఎన్నికల నోటీసులను ఫారం-1 (Form-I Election Notice) ద్వారా జారీ చేయడం ద్వారా ఈ ఘట్టం ప్రారంభమవుతుంది.
స్టేజ్-1 అధికారులకు వార్డుల వారీ ఓటర్ల జాబితా మరియు సర్పంచ్, వార్డు సభ్యుల రిజర్వేషన్ వివరాలను MPDO కార్యాలయం నుంచి అధికారికంగా అందజేయాలి. నామినేషన్ పత్రాలను డిక్లరేషన్లతో సహా క్రమపద్ధతిలో విభజించి స్వీకరించాలి.
నామినేషన్లు మొదలైనప్పటి నుంచి ముగింపు తేదీ వరకు రోజువారీగా స్వీకరించిన దరఖాస్తులను ఫారం-V లో నమోదు చేసి, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఆన్లైన్ పోర్టల్లో అప్లోడ్ అయ్యేలా పర్యవేక్షించాలి. నామినేషన్ల పరిశీలన (Scrutiny) సమయంలో అభ్యర్థుల అర్హతలు, అనర్హతలపై స్టేజ్-1 అధికారులకు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు అందించాలి.
పరిశీలన ముగిసిన అనంతరం అర్హులైన అభ్యర్థుల జాబితాను ఫారం-VI రూపంలో తయారు చేసి ఆన్లైన్లో పొందుపరచాలి. అలాగే నామినేషన్ల ఉపసంహరణ నోటీసులు ఫారం-VII, ఫారం-VIII లను కూడా నిర్ణీత గడువులోగా పోర్టల్లో అప్లోడ్ చేయాలి. ఉపసంహరణ ప్రక్రియ ముగిసిన వెంటనే పోటీలో ఉన్న అభ్యర్థుల తుది జాబితా ఫారం-IX (Form-IX Final List of Contesting Candidates) ను అన్ని వార్డులు, సర్పంచ్ స్థానాలకు సరిచూసి ధృవీకరించాలి.
Stage-2 Officer Duties & Polling Material Distribution
పోటీలో ఉన్న అభ్యర్థుల తుది జాబితా ఖరారైన తర్వాత స్టేజ్-2 అధికారి పాత్ర ప్రారంభమవుతుంది. పోలింగ్ స్టేషన్ల వారీగా మార్క్డ్ కాపీలు రూపొందించి, బ్యాలెట్ పత్రాలను ముద్రించి ఫారం-IX ప్రకారం సరిచూసి బండిల్స్ సిద్ధం చేయాలి.
సర్వీస్ ఓటర్లు మరియు ఎన్నికల సిబ్బందికి పోస్టల్ బ్యాలెట్లను (Postal Ballot Distribution) నిబంధనల ప్రకారం పంపిణీ చేయాలి. పోలింగ్ కేంద్రాలకు అవసరమైన సామగ్రిని జాగ్రత్తగా కిట్లుగా విభజించాలి.
పోలింగ్ అధికారుల (POs), సహాయ పోలింగ్ అధికారుల (APOs), ఇతర పోలింగ్ అధికారుల (OPOs), మైక్రో అబ్జర్వర్ల నియామకాలను పూర్తి చేసి రిజర్వ్ సిబ్బందిని సిద్ధంగా ఉంచాలి. ఒకే ప్రాంగణంలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పోలింగ్ కేంద్రాలు ఉన్నట్లయితే అక్కడ ప్రత్యేక రిసెప్షన్ కౌంటర్ను ఏర్పాటు చేయాలి.
Counting Day Management & Statutory Forms Handling
పోలింగ్ ముగిసిన రోజే మధ్యాహ్నం 2 గంటల తర్వాత ఓట్ల లెక్కింపు ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. లెక్కింపు కేంద్రాల వద్ద అంతరాయం లేని విద్యుత్ సరఫరా కోసం జనరేటర్లను సిద్ధంగా ఉంచాలి. కౌంటింగ్ జరుగుతున్న సమయంలోనే రౌండ్ల వారీ ఫలితాలను ఆన్లైన్ పోర్టల్లో నమోదు చేయాలి Live Updates.
ఓట్ల లెక్కింపు కేంద్రాల వద్ద అవసరమైన ఫారాలను మరియు సామగ్రిని ముందస్తుగానే అందుబాటులో ఉంచాలి:
- ఫైనల్ రిజల్ట్ షీట్ (Final Result Sheet Form - XXVI)
- ఎన్నికల ఫలితాల డిక్లరేషన్ (Declaration of Result of Election Form - XXVII)
- రిటర్న్ ఆఫ్ ఎలక్షన్స్ (Return of Elections Form - XXVIII)
- ఎన్నికైన అభ్యర్థి ధృవీకరణ పత్రం (Certificate of Election Form - XXIX)
కౌంటింగ్ ప్రక్రియ ముగిసిన వెంటనే ఉప సర్పంచ్ ఎన్నికను నిర్వహించి, ఆ వివరాలను సేకరించి రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘానికి సమగ్ర నివేదిక సమర్పించాలి. ఎన్నికల ప్రక్రియలో ఉపయోగించిన చట్టబద్ధమైన (Statutory), చట్టబద్ధం కాని (Non-Statutory) రికార్డులు, ఫలితాల ప్రకటన పత్రాలు, ఉపయోగించిన మరియు ఉపయోగించని బ్యాలెట్ పత్రాలను ప్రత్యేక కౌంటర్ల ద్వారా సేకరించి, భద్రతా ప్రమాణాల ప్రకారం సబ్ ట్రెజరీ (Sub-Treasury) లాకర్లలో భద్రపరచాలి.
Important Instructions & Staff Guidelines
ఎన్నికల విధుల్లో పాల్గొనే అధికారులు మరియు సిబ్బంది సమయపాలన పాటించడం అత్యంత ముఖ్యం. ఏ చిన్న పొరపాటు జరిగినా మొత్తం ప్రక్రియపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది కాబట్టి, ముందస్తుగానే నిర్దేశించిన చెక్లిస్ట్ల ప్రకారం ప్రతీ అంశాన్ని రెండుసార్లు సరిచూసుకోవాలి.
ముఖ్యంగా నామినేషన్ల డేటా ఎంట్రీ మరియు ఫలితాల నమోదు సమయంలో ఆన్లైన్ సర్వర్లలో ఎటువంటి పొరపాట్లు జరగకుండా సిబ్బంది నిరంతరం అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఎన్నికల సామగ్రి రవాణా సమయంలో భద్రతా సిబ్బంది సమన్వయంతో పనిచేయాలి.
Important Links & Resources
పంచాయతీ ఎన్నికల విధులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల సర్క్యులర్లు, మరియు తాజా అప్డేట్స్ను ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకోవడానికి మన నెట్వర్క్లో చేరండి: