ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా ఉన్న అన్ని గ్రామ పంచాయతీల్లో 2026 అక్టోబర్ 2వ తేదీన "రిఫార్మ్ ఉత్సవ్ 2026" (Reform Utsav 2026) అనుసంధానంతో ప్రత్యేక గ్రామ సభలు నిర్వహించాలని పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. కేంద్ర పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా, గ్రామీణ ప్రజలకు ప్రభుత్వ సేవలు, సంస్కరణలపై అవగాహన కల్పించేందుకు ఈ సభలను పీపుల్స్ ప్లాన్ క్యాంపెయిన్ (People's Plan Campaign - PPC) మరియు గ్రామ పంచాయతీ డెవలప్మెంట్ ప్లాన్ (GPDP) ప్రక్రియతో కలిపి నిర్వహించనున్నారు.
Key Objectives of Special Gram Sabha
ఈ ప్రత్యేక గ్రామ సభలను కేవలం నామమాత్రంగా కాకుండా, పౌరుల భాగస్వామ్యంతో సమగ్రంగా నిర్వహించాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. ప్రధాన లక్ష్యాలు:
- ప్రజా సేవల మెరుగుదల మరియు పౌర కేంద్రిత సంస్కరణలపై గ్రామీణులకు అవగాహన కల్పించడం.
- వివిధ సంస్కరణల ఉద్దేశాలు, ప్రయోజనాలను సులభమైన శైలిలో ప్రజలకు వివరించడం.
- ప్రభుత్వ సేవల లభ్యతలో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులను తెలుసుకోవడం, వారి నుంచి ఫీడ్బ్యాక్ మరియు సూచనలు స్వీకరించడం.
- స్థానిక సమస్యలు, ప్రాధాన్యతలను గుర్తించి జీపీడీపీ (GPDP) ప్రణాళికల్లో చేర్చడం.
- ప్రజాప్రతినిధులు, మహిళలు, స్వయం సహాయక సంఘాలు (SHGs), యువత మరియు లబ్ధిదారుల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం.
Nodal Officers and Coordination Responsibilities
ఈ ప్రత్యేక గ్రామ సభల సమర్థవంతమైన నిర్వహణ కోసం రాష్ట్ర స్థాయి నుంచి గ్రామ స్థాయి వరకు అధికారులకు బాధ్యతలు కేటాయించారు:
| స్థాయి (Level) | బాధ్యత గల అధికారి (Responsible Officer) |
|---|---|
| రాష్ట్ర స్థాయి (State Level) | శ్రీ ఎన్. రామ్నాథ్ రెడ్డి, జాయింట్ డైరెక్టర్, కమిషనర్ కార్యాలయం, PR&RD (మొబైల్: 9704722269) |
| జిల్లా స్థాయి (District Level) | చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ (CEO, ZPP) & డిస్ట్రిక్ట్ పంచాయత్ ఆఫీసర్ (DPO) |
| మండల స్థాయి (Mandal/Block Level) | మండల పరిషత్ అభివృద్ధి అధికారి (MPDO) |
| గ్రామ పంచాయతీ స్థాయి (Gram Panchayat) | పంచాయతీ కార్యదర్శి / పంచాయతీ డెవలప్మెంట్ ఆఫీసర్ (PDO) |
గ్రామ స్థాయిలో సభ నిర్వహణ, డాక్యుమెంటేషన్ బాధ్యత పూర్తిగా సంబంధిత PDO చూసుకోవాలి. పౌరుల సమీకరణ, ప్రచార సామగ్రి పంపిణీలో అందుబాటులో ఉన్న MY Bharat వాలంటీర్లు సహాయం అందిస్తారు.
Gram Sabha Expenditure Limits & Documentation
2026 అక్టోబర్ 2న జరిగే ప్రత్యేక గ్రామ సభల నిర్వహణ ఖర్చుల కోసం గ్రామ పంచాయతీల స్వంత ఆదాయ వనరుల (Own Source Revenue - OSR) నిధులను వినియోగించుకోవడానికి అనుమతించారు. ప్రతి గ్రామ పంచాయతీ గరిష్టంగా ₹10,000 వరకు ఖర్చు చేయవచ్చు.
డిజిటల్ డాక్యుమెంటేషన్:
- గ్రామ సభ ప్రొసీడింగ్స్ మొత్తం తప్పనిసరిగా Panchayat Nirnay App ద్వారా రికార్డు చేయాలి.
- సభ రికార్డింగ్స్ నుంచి డ్రాఫ్ట్ మినిట్స్ తయారీకి SabhaSaar (AI-assisted tool) వినియోగించాలి. పంచాయతీ అధికారులు దీనిని ధృవీకరించిన తర్వాత ఫైనల్ చేయాలి.
Major Government Schemes and Citizen Reforms Under Reform Utsav
ఈ గ్రామ సభల్లో వివిధ కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విభాగాలు చేపట్టిన కీలక సంస్కరణల గురించి ప్రజలకు వివరించనున్నారు:
1. Rural Development Reforms
- VB-G RAM G (Viksit Bharat - Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission Gramin): 2026 జూలై 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన ఈ చట్టం ద్వారా అన్ స్కిల్డ్ పనుల కోసం గ్రామీణ కుటుంబాలకు ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరం 125 రోజుల ఉపాధి గ్యారెంటీ లభిస్తుంది. ముఖ గుర్తింపు (Face Authentication), ఈ-కేవైసీ, జియో-ట్యాగింగ్, ఈ-ఎంబీ మరియు డీబీటీ ద్వారా పారదర్శకత కల్పించారు.
- Viksit Gram Panchayat Plan (VGPP): గ్రామాల అభివృద్ధికి GIS, యుక్తధార (Yuktdhara), పీఎం గతిశక్తి డిజిటల్ టూల్స్ ద్వారా శాస్త్రీయ ప్రణాళికలు రచిస్తారు.
- Lakhpati Didi Mission: స్వయం సహాయక సంఘాల మహిళల వార్షిక ఆదాయాన్ని కనీసం ₹1 లక్షకు చేర్చడమే లక్ష్యం. ఇప్పటికే 3.46 కోట్ల మంది లక్షాధికారులు కాగా, మార్చి 2029 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం 6 కోట్ల మంది లఖ్పతి దీదీలను తయారు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
2. Consumer Protection & Fair Trade
- BIS Hallmarking: బంగారం, వెండి ఆభరణాల కొనుగోలులో BIS లోగో, ప్యూరిటీ మార్క్ (ఉదా: 22K916), మరియు 6 అంకెల ఆల్ఫాన్యూమరిక్ HUID కోడ్ తప్పనిసరిగా సరిచూసుకోవాలి. BIS CARE App ద్వారా HUID పరిశీలించవచ్చు.
- National Consumer Helpline (1915): వినియోగదారుల సమస్యల పరిష్కారం కోసం 17 భాషల్లో సేవలందిస్తోంది. NCH 2.0 ద్వారా వాయిస్ ఆధారిత ఫిర్యాదు నమోదు సౌకర్యం కల్పించారు.
3. Food Security Initiatives
- One Nation One Ration Card (ONORC): దేశంలోని ఏ ఈ-పాస్ (ePoS) రేషన్ దుకాణం నుంచైనా సబ్సిడీ సరుకులు తీసుకునే అవకాశం. దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి నెలా దాదాపు 3.27 కోట్ల పోర్టబిలిటీ లావాదేవీలు నమోదవుతున్నాయి.
- PMGKAY: అర్హులైన పేదలకు ఉచిత ఆహార ధాన్యాల పంపిణీ. అంత్యోదయ (AAY) కార్డులకు నెలకు 35 కిలోలు, ప్రాధాన్యతా కుటుంబాల (PHH) సభ్యులకు నెలకు 5 కిలోల చొప్పున బియ్యం/ధాన్యాలు ఉచితంగా అందజేస్తున్నారు.
4. Drinking Water and Sanitation (JJM & SBM-G)
- Jal Arpan (Jal Jeevan Mission 2.0): అక్టోబర్ 2న గ్రామీణ నీటి సరఫరా పథకాల వద్ద జల్ వాక్ (ప్రభాత్ ఫేరి), జల్ బంధన్, జల్ వందన, జల్ సంకల్పం, జల్ శృంగార్ కార్యక్రమాలు నిర్వహించి, అర్హత గల గ్రామాల్లో 'హర్ ఘర్ జల్' ప్రకటన చేస్తారు.
- Swachh Bharat Mission (Grameen): ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ నిబంధనలు (Solid Waste Management Rules, 2026), 4-వే సోర్స్ సెగ్రిగేషన్, 'ఏక్ పేడ్ మా కే నామ్' కింద మొక్కలు నాటడం, మరియు మైగవ్ పోర్టల్లో స్వచ్ఛత ప్రతిజ్ఞ కార్యక్రమాలు చేపట్టాలి. వివరాలను SHS-2026 పోర్టల్ మరియు eGramSwaraj పోర్టల్లో అప్లోడ్ చేయాలి.
5. Digital Land Records & Property Ownership
- Digital Land Records (DILRMP): 99.90% రికార్డ్ ఆఫ్ రైట్స్ (RoR), 97.4% కాడస్ట్రల్ మ్యాప్లు డిజిటలైజ్ చేయబడ్డాయి. ఆన్లైన్ ద్వారా డిజిటల్ సంతకం చేసిన పత్రాలు డౌన్లోడ్ చేసుకోవచ్చు.
- SVAMITVA Scheme: గ్రామ కంఠం, నివాసిత ప్రాంతాల్లోని ఆస్తులకు డ్రోన్ సర్వేల ద్వారా యాజమాన్య హక్కు పత్రాలు (Property Cards) అందిస్తున్నారు. వీటి ద్వారా బ్యాంక్ రుణాలు పొందడం సులువవుతుంది.
- Watershed Development: మైదాన ప్రాంతాల్లో హెక్టారుకు కేటాయింపులు ₹12,000 నుంచి ₹22,000 కు, కొండ ప్రాంతాల్లో ₹15,000 నుంచి ₹28,000 కు పెంచబడ్డాయి. ప్రాజెక్టు కాలవ్యవధి 7 ఏళ్ల నుంచి 5 ఏళ్లకు తగ్గించారు.
Important Official Links
సంబంధిత అధికారిక పోర్టల్స్ వివరాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
- స్వచ్ఛతా హి సేవా పోర్టల్: swachhatahiseva.gov.in
- ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్: egramswaraj.gov.in
- VB-G RAM G వీడియో సమాచారం: Watch Video
- లఖ్పతి దీదీ మిషన్ వీడియో: Watch Video
Frequently Asked Questions
ప్రత్యేక గ్రామ సభ ఎప్పుడు నిర్వహిస్తారు?
రాష్ట్రంలోని అన్ని గ్రామ పంచాయతీల్లో 2026 అక్టోబర్ 2వ తేదీ శుక్రవారం నాడు ఈ ప్రత్యేక గ్రామ సభలు నిర్వహించబడతాయి.
గ్రామ సభ ఖర్చుల పరిమితి ఎంత?
గ్రామ పంచాయతీ స్వంత నిధుల (OSR) నుంచి గరిష్టంగా ₹10,000 వరకు ఖర్చు చేయడానికి ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చింది.
గ్రామ సభ ప్రొసీడింగ్స్ ఏ యాప్లో నమోదు చేయాలి?
సభ రికార్డింగ్స్ మరియు వివరాలను Panchayat Nirnay App లో నమోదు చేయాలి. డ్రాఫ్ట్ మినిట్స్ కోసం SabhaSaar టూల్ వినియోగించాలి.
వినియోగదారుల హెల్ప్లైన్ నంబర్ ఏది?
వినియోగదారుల సమస్యల పరిష్కారం కోసం జాతీయ వినియోగదారుల హెల్ప్లైన్ (National Consumer Helpline) టోల్ ఫ్రీ నంబర్ 1915 అందుబాటులో ఉంది.