AP MPTC ZPTC Scrutiny Guidelines 2026: నామినేషన్ల పరిశీలన, తిరస్కరణ నియమాలు మరియు అప్పీల్ పూర్తి గైడ్

AP MPTC ZPTC Scrutiny Appeal Guidelines 2026 RO Instructions Form-VI

ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల ఎన్నికల్లో నామినేషన్ల దాఖలు ప్రక్రియ ముగిసిన తర్వాత అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం నామినేషన్ల పరిశీలన (Scrutiny). రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం జారీ చేసిన అధికారిక మార్గదర్శకాల (A.P. Compendium of Instructions, MPTC & ZPTC 2026) ప్రకారం, రిటర్నింగ్ అధికారులు (ROs) నామినేషన్లను ఏ విధంగా పరిశీలించాలి, ఏయే ప్రాతిపదికన ఆమోదించాలి లేదా తిరస్కరించాలి అనే విషయాలపై స్పష్టమైన ఆదేశాలు వెలువడ్డాయి. ఈ పరిశీలన ప్రక్రియ అంతా SEC-EMS సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారానే డిజిటల్ పద్ధతిలో నిర్వహించబడుతుంది. అభ్యర్థులు, ప్రతిపాదకులు మరియు ఎన్నికల విధులు నిర్వహించే అధికారులు తప్పనిసరిగా తెలుసుకోవలసిన కీలక నిబంధనలు, నింపాల్సిన ఫారాలు మరియు తిరస్కరణ ఎదురైతే అప్పీల్ చేసుకునే పూర్తి విధానాన్ని ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకుందాం.

What is Scrutiny & How it Works in SEC-EMS

నామినేషన్ల దాఖలుకు నిర్దేశించిన చివరి తేదీ ముగిసిన అనంతరం, రిటర్నింగ్ అధికారి ప్రతి నామినేషన్ పత్రాన్ని చట్టబద్ధంగా పరిశీలించి దానిని అంగీకరించడం (Accept) లేదా తిరస్కరించడం (Reject) చేసే ప్రక్రియను స్క్రూటినీ అంటారు. ఈ మొత్తం ప్రక్రియ SEC-EMS పోర్టల్‌లో రిటర్నింగ్ అధికారి (RO) లాగిన్ ద్వారా మాత్రమే నిర్వహించబడుతుంది. మాన్యువల్‌గా కాకుండా డిజిటల్ విధానంలో ప్రతి అంశాన్ని ధృవీకరించిన అనంతరమే తుది నిర్ణయాన్ని సిస్టమ్‌లో నమోదు చేస్తారు.

6 Critical Checkpoints for Every Nomination

అధికారిక ఆదేశాల ప్రకారం ప్రతి నామినేషన్ పత్రంలో రిటర్నింగ్ అధికారి తప్పనిసరిగా కింది 6 అంశాలను క్షుణ్ణంగా తనిఖీ చేయాలి:

వ.సంఖ్య	తనిఖీ అంశం	ఏమి సరిచూడాలి?	ప్రాముఖ్యత
1	అభ్యర్థి ఓటరు హోదా	అభ్యర్థి తాను పోటీ చేసే మండలంలోని ఏదైనా MPTC పరిధిలో లేదా జిల్లాలోని ఏదైనా ZPTC పరిధిలో నమోదైన ఓటరు అయి ఉండాలి.	పోటీ చేయడానికి ప్రాథమిక అర్హత.
2	ప్రపోజర్ ఓటరు హోదా	ప్రపోజర్ మాత్రం అభ్యర్థి పోటీ చేసే అదే నిర్దిష్ట MPTC/ZPTC పరిధిలో నమోదైన ఓటరు అయి ఉండాలి. మండలంలో ఎక్కడైనా ఓటరుగా ఉంటే సరిపోదు.	నామినేషన్ పరిశీలనలో ముఖ్యమైన తనిఖీ అంశం.
3	సీరియల్ నంబర్ & పేరు సరిపోలిక	అభ్యర్థి మరియు ప్రపోజర్ సీరియల్ నంబర్, పేరు నామినేషన్ పత్రంలో ఓటర్ల జాబితాతో సరిగ్గా సరిపోలాలి.	తేడాలు ఉంటే చట్టపరమైన అభ్యంతరాలకు అవకాశం ఉంటుంది.
4	కుల ధృవీకరణ	రిజర్వుడు స్థానాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. Form-III లోని Part-III డిక్లరేషన్‌ను తహసీల్దార్ లేదా అంతకన్నా పై అధికారి ముందు సంతకం చేయడం లేదా కుల ధృవీకరణ పత్రం కాపీ సమర్పించడం అవసరం.	SC, ST, BC రిజర్వుడు స్థానాల్లో పోటీకి వర్తించే నిబంధనలను పాటించాలి.
5	స్వీయ-డిక్లరేషన్ పూర్తి నింపడం	నేరచరిత్ర, ఆస్తులు, అప్పులు, విద్యార్హతల డిక్లరేషన్ దాఖలై ఉండాలి. అభ్యర్థి సంతకంతో పాటు ఇద్దరు సాక్షుల సంతకాలు ఉండాలి. అన్ని కాలమ్‌లు నింపాలి. వర్తించని చోట 'Nil' లేదా 'వర్తించదు' అని పేర్కొనాలి.	అవసరమైన డిక్లరేషన్ సమర్పణను నిర్ధారించాలి.
6	సెక్యూరిటీ డిపాజిట్	నామినేషన్ దాఖలు చేసే సమయానికే నిర్దేశిత డిపాజిట్ చెల్లించి ఉండాలి.	డిపాజిట్ చెల్లింపు నిబంధనలను ధృవీకరించాలి.

ముఖ్య గమనిక (Sole Ground Rule): స్వీయ-డిక్లరేషన్ పూర్తి రూపంలో దాఖలైతే, అందులోని సమాచారం తప్పు లేదా లోపభూయిష్టంగా ఉందని మాత్రమే చెప్పి RO నామినేషన్‌ను తిరస్కరించకూడదు. తిరస్కరణకు వర్తించే చట్టబద్ధమైన కారణాలను సంబంధిత ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం పరిశీలించాలి.

Essential Dos & Don'ts for Returning Officers

నామినేషన్ల పరిశీలన ప్రక్రియలో నిబంధనల ఉల్లంఘన జరగకుండా ROలు పాటించవలసినవి మరియు చేయకూడని పనులను మార్గదర్శకాలలో నిర్దేశించారు.

చేయవలసినవి (Dos)

SEC-EMS స్క్రూటినీ స్క్రీన్‌లో ప్రతి ఫీల్డ్‌ను ఒక్కొక్కటిగా Yes లేదా No సెలెక్ట్ చేసి నమోదు చేయాలి.
అభ్యర్థి మరియు ప్రపోజర్ సీరియల్ నంబర్లను సంబంధిత ఓటర్ల జాబితాతో తప్పనిసరిగా క్రాస్-చెక్ చేయాలి.
ఒకవేళ నామినేషన్ తిరస్కరిస్తే, కారణాన్ని నిర్దిష్ట బాక్స్‌లో స్పష్టంగా నమోదు చేయాలి. ఇదే అభ్యర్థి అప్పీల్ చేసుకోవడానికి అధికారిక ఆధారంగా ఉపయోగపడుతుంది.
తిరస్కరణ కారణాన్ని అదే రోజు అభ్యర్థికి లిఖితపూర్వకంగా అందించాలి.
సిస్టమ్‌లో 'Rejected' అని సరిగ్గా మార్క్ అయిందో లేదో నిర్ధారించుకోవాలి.
స్క్రూటినీ పూర్తయిన అదే రోజు Form-VI ప్రింట్ చేసి, సంతకం చేసి కార్యాలయ నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి.
ప్రతి అభ్యర్థికి సంబంధించిన ప్రిలిమినరీ ఎగ్జామినేషన్ చెక్‌లిస్ట్‌ను రికార్డుగా భద్రపరచుకోవాలి.

చేయకూడనివి (Don'ts)

డిక్లరేషన్‌లోని సమాచారంపై అనుమానం ఉందని మాత్రమే చెప్పి నామినేషన్ తిరస్కరించకూడదు. డిక్లరేషన్ దాఖలు చేయకపోవడం లేదా నిబంధనల ప్రకారం అవసరమైన వివరాలు సమర్పించకపోవడం వంటి అంశాలను వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం పరిశీలించాలి.
చిన్న స్పెల్లింగ్ తేడాలు వంటి క్లరికల్ పొరపాట్లకు, అభ్యర్థి గుర్తింపులో నిజంగా తేడా ఉందో లేదో నిర్ధారించుకోకుండా తిరస్కరించరాదు.
తిరస్కరణ కారణాన్ని అస్పష్టంగా లేదా ఖాళీగా ఉంచకూడదు.
Form-VI ప్రచురణను ఆలస్యం చేయకూడదు.
అప్పీలేట్ అథారిటీల విషయంలో నిబంధనలు అతిక్రమించరాదు.
రిజర్వుడు స్థానాలకు వర్తించే కుల ధృవీకరణ పత్రాలు, డిక్లరేషన్లకు సంబంధించిన నిబంధనలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
ఎన్నికల స్థానాన్ని వేలం వేసే ప్రయత్నాలు లేదా డబ్బు కోసం ఏకగ్రీవం చేసే ప్రయత్నాలు దృష్టికి వస్తే నిర్లక్ష్యం చేయరాదు. వర్తించే ఎన్నికల చట్టాల ప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలి.

Key Forms Used During Scrutiny Phase

స్క్రూటినీ సమయంలో రిటర్నింగ్ అధికారులు ప్రాథమికంగా ఉపయోగించే అధికారిక ఫారాల వివరాలు:

ఫారం పేరు	వివరణ	ఉపయోగం / ప్రాముఖ్యత
Form-V	అందిన నామినేషన్ల జాబితా	స్క్రూటినీ ప్రారంభించే ముందు దీనిని ఖరారు చేయాలి.
Form-VI	చెల్లుబాటైన అభ్యర్థుల జాబితా	స్క్రూటినీ పూర్తయిన తర్వాత SEC-EMS లో జనరేట్ చేసి, సంతకం చేసి నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి.
Checklist	ప్రాథమిక పరిశీలన చెక్‌లిస్ట్	ఒరిజినల్ కాపీని రికార్డుగా ఉంచుకుని, డూప్లికేట్ కాపీని అభ్యర్థికి అందించాలి.
తిరస్కరణ పత్రం	సిస్టమ్ జనరేటెడ్ ఆర్డర్	తిరస్కరణ కారణాన్ని నమోదు చేసి, ప్రింట్ తీసి అభ్యర్థికి అందించాలి.

గమనిక: Form-II (ఎన్నికల నోటీసు), Form-IV (నామినేషన్ పత్రం), స్వీయ-డిక్లరేషన్లు నామినేషన్ దాఖలు దశలోనే పూర్తవుతాయి. Form-VII, VIII, IX లు నామినేషన్ల ఉపసంహరణ (Withdrawal) దశలో ఉపయోగించబడతాయి.

Step-by-Step Scrutiny Process in SEC-EMS Portal

రిటర్నింగ్ అధికారులు SEC-EMS పోర్టల్ ద్వారా నామినేషన్ల స్క్రూటినీని కింది వరుస క్రమంలో పూర్తి చేయాలి:

మొదట Form-V జనరేట్ అయి నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించబడిందో లేదో నిర్ధారించుకోవాలి.
SEC-EMS లోని స్క్రూటినీ స్క్రీన్‌లో ప్రతి అభ్యర్థి పేరుపై క్లిక్ చేయాలి.
నిర్దేశించిన ప్రాథమిక తనిఖీలను పరిశీలించి ఒక్కొక్కటిగా Yes లేదా No అని మార్క్ చేయాలి.
ఆధారాల పరిశీలన అనంతరం అభ్యర్థికి సంబంధించి 'Accepted' లేదా 'Rejected' అనే ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోవాలి.
అంగీకరించబడిన నామినేషన్ల ఆధారంగా Form-VI ని డ్రాఫ్ట్ పరిశీలించి, కన్ఫర్మ్ చేసి ప్రింట్ తీసి నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి.
తిరస్కరించిన నామినేషన్లకు స్పష్టమైన కారణాన్ని నమోదు చేసి, కాపీని ప్రింట్ చేసి అదే రోజు అభ్యర్థికి అందజేయాలి.

Appellate Authorities for Rejected Nominations

స్క్రూటినీలో ఒకవేళ నామినేషన్ తిరస్కరింపబడితే, అభ్యర్థి అప్పీల్ చేసుకోవడానికి సంబంధిత ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం అప్పీలేట్ అధికారులు నిర్దేశించబడతారు.

పోటీ చేసే పదవి	అప్పీలేట్ అథారిటీ (Appellate Authority)	సిస్టమ్ విధానం
MPTC సభ్యుడు, సర్పంచ్, వార్డు మెంబర్	RDO (రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారి)	వర్తించే మార్గదర్శకాల ప్రకారం సంబంధిత అప్పీల్ ప్రక్రియను అనుసరించాలి.
ZPTC సభ్యుడు	జిల్లా కలెక్టర్ (District Collector)	వర్తించే మార్గదర్శకాల ప్రకారం సంబంధిత అప్పీల్ ప్రక్రియను అనుసరించాలి.

రిటర్నింగ్ అధికారి నామినేషన్‌ను 'Rejected' అని కారణంతో నమోదు చేసిన తర్వాత సంబంధిత అప్పీలేట్ అథారిటీకి సమాచారం చేరే విధానం ఎన్నికల సంఘం అమలు చేస్తున్న సాఫ్ట్‌వేర్, మార్గదర్శకాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అప్పీల్ దాఖలు చేసే ముందు సంబంధిత అధికారి కార్యాలయంలో గడువు, సమర్పణ విధానాన్ని నిర్ధారించుకోవాలి.

Nomination Appeal Process & Required Documents

నామినేషన్ తిరస్కరణకు గురైన అభ్యర్థి అప్పీల్ దాఖలు చేయడానికి వర్తించే అధికారిక మార్గదర్శకాలను అనుసరించాలి.

లిఖితపూర్వక అప్పీల్ దరఖాస్తు: RO జారీ చేసిన తిరస్కరణ కారణాన్ని పేర్కొంటూ, దానికి తగిన వివరణతో లిఖితపూర్వక దరఖాస్తును రూపొందించాలి.
సపోర్టింగ్ డాక్యుమెంట్లు: ఏ పత్రం లోపించడం లేదా తప్పుగా ఉండటం వల్ల తిరస్కరణ జరిగిందో, దానికి సంబంధించిన ఆధార పత్రాలను జతచేయాలి.
సమర్పణ: వర్తించే ఎన్నికల నిబంధనల్లో పేర్కొన్న అధికారి, కార్యాలయం మరియు గడువును నిర్ధారించుకుని అప్పీల్‌ను సమర్పించాలి.
విచారణ & ఉత్తర్వులు: అప్పీలేట్ అథారిటీ వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం అప్పీల్‌ను పరిశీలించి ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తారు.
తదుపరి ప్రక్రియ: అప్పీల్ అనుకూలంగా పరిష్కారమైతే, సంబంధిత అధికారి జారీ చేసిన ఉత్తర్వులు మరియు ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకారం తదుపరి ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది.

అప్పీల్ ఫారం వివరాలు: అప్పీల్ కోసం ప్రత్యేక ఫారం నంబర్ ఉందా, ఏ పత్రాలు అవసరం, ఎంత గడువులో సమర్పించాలి అనే అంశాలను సంబంధిత అధికారిక Compendium మరియు ఎన్నికల సంఘం తాజా సూచనల ద్వారా నిర్ధారించుకోవాలి. తిరస్కరణ ఉత్తర్వు కాపీ, అప్పీల్ దరఖాస్తు మరియు సంబంధిత ఆధార పత్రాలను సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి.

Important SEC Circular References

పంచాయతీ రాజ్ ఎన్నికల స్క్రూటినీ నిబంధనలకు సంబంధించిన అధికారిక సర్క్యులర్లు మరియు ఆదేశాల వివరాలు:

సర్క్యులర్ / ఆర్డర్ నంబర్	ప్రధానాంశం
సర్క్యులర్-2 (EPMS మార్గదర్శి)	నామినేషన్ ఎంట్రీ, స్క్రూటినీ స్క్రీన్, Form-V/VI జనరేషన్, అప్పీల్ లాగిన్ ప్రాసెస్.
ఆర్డర్ నం. 123/SEC-B1/2026	స్వీయ-డిక్లరేషన్ ఫార్మాట్ మరియు తిరస్కరణకు సంబంధించిన నిబంధనలు.
ఆర్డర్ నం. 138/SEC-B1/2026	స్వీయ-డిక్లరేషన్ ఫార్మాట్ అనెక్స్చర్ వివరాలు.
ఆర్డర్ నం. 80/SEC-B2/2026	రిజర్వుడు స్థానాలకు కుల ధృవీకరణ ఆధారాల నిబంధనలు.
ఆర్డర్ నం. 124/SEC-B1/2026	డిక్లరేషన్లకు సంబంధించిన సమాచారం అందించాల్సిన RO బాధ్యతలు.
ఆర్డర్ నం. 125/SEC-B1/2026	ప్రాథమిక పరిశీలన చెక్‌లిస్ట్ మార్గదర్శకాలు.
ఆర్డర్ నం. 126/SEC-B1/2026	పదవుల వేలం మరియు డబ్బు కోసం ఏకగ్రీవ ప్రయత్నాలను నిరోధించే ఆదేశాలు.
ఆర్డర్ నం. 62/SEC-B2/2026	EMS సాఫ్ట్‌వేర్‌లో అభ్యర్థుల పోర్టల్ నిర్వహణ.

Frequently Asked Questions

1. నామినేషన్ స్క్రూటినీ ఏ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా జరుగుతుంది?
రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం నిర్దేశించిన అధికారిక SEC-EMS సాఫ్ట్‌వేర్‌లో రిటర్నింగ్ అధికారి (RO) లాగిన్ ద్వారా స్క్రూటినీ ప్రక్రియ నిర్వహించబడుతుంది.

2. ప్రపోజర్ ఓటరుగా ఎక్కడ నమోదై ఉండాలి?
ప్రపోజర్ ఏ పరిధిలో నమోదై ఉండాలో సంబంధిత MPTC లేదా ZPTC ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం నిర్ధారించాలి. నామినేషన్ పత్రంలోని వివరాలను సంబంధిత ఓటర్ల జాబితాతో సరిపోల్చాలి.

3. స్వీయ-డిక్లరేషన్‌లో తప్పు సమాచారం ఉంటే నామినేషన్ తిరస్కరించవచ్చా?
డిక్లరేషన్‌లోని సమాచారం తప్పుగా ఉందనే కారణం ఒక్కటే నామినేషన్ తిరస్కరణకు సరిపోతుందా లేదా అనే అంశాన్ని వర్తించే ఎన్నికల నిబంధనలు, అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం పరిశీలించాలి.

4. MPTC అభ్యర్థుల నామినేషన్ తిరస్కరణపై ఎవరికి అప్పీల్ చేసుకోవాలి?
సంబంధిత ఎన్నికకు వర్తించే అధికారిక మార్గదర్శకాలలో పేర్కొన్న అప్పీలేట్ అథారిటీ వద్ద అప్పీల్ దాఖలు చేయాలి. గడువు, సమర్పణ విధానాన్ని ముందుగానే నిర్ధారించుకోవాలి.

5. ZPTC నామినేషన్ తిరస్కరణకు అప్పీలేట్ అధికారి ఎవరు?
ZPTC నామినేషన్‌కు సంబంధించిన అప్పీలేట్ అథారిటీ వివరాలను రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం అధికారిక మార్గదర్శకాల ద్వారా నిర్ధారించుకోవాలి.

6. స్క్రూటినీ తర్వాత చెల్లుబాటైన అభ్యర్థుల జాబితాను ఏ ఫారంలో ప్రచురిస్తారు?
ఇచ్చిన మార్గదర్శకాల ప్రకారం Form-VI ను జనరేట్ చేసి, అవసరమైన సంతకాలు చేసి నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి.

Join Our Network