ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో పట్టణ స్థానిక సంస్థల (Urban Local Bodies) సాధారణ ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించి ప్రభుత్వం కీలక మార్గదర్శకాలు మరియు ఆదేశాలను జారీ చేసింది. పురపాలక పరిపాలన & పట్టణాభివృద్ధి (MA&UD) శాఖ ద్వారా వెలువడిన ఈ ఉత్తర్వుల ప్రకారం, ఎన్నికల విధుల్లో మరియు సాధారణ విధుల్లో ఉన్న ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరూ ఆంధ్రప్రదేశ్ సివిల్ సర్వీసెస్ (కాండక్ట్) రూల్స్, 1964 లోని నిబంధనలను ఖచ్చితంగా పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి (Model Code of Conduct) అమల్లో ఉన్న సమయంలో ఉద్యోగులు వ్యవహరించాల్సిన తీరు, నిబంధనలను అతిక్రమిస్తే ఎదురయ్యే చట్టపరమైన శిక్షలపై పూర్తి స్పష్టతనిచ్చింది.
AP Urban Local Bodies Elections & Conduct Rules Overview
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ లేఖ (Lr.No.740/SEC-F-I/2026-2, తేదీ: 14.10.2026) ఆధారంగా పురపాలక పరిపాలన & పట్టణాభివృద్ధి శాఖ ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ ఎస్. సురేష్ కుమార్ గారు ఈ ఉత్తర్వులను జారీ చేశారు. ఎన్నికల నిర్వహణ సమయంలో ఉద్యోగులు పూర్తిగా నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించాలని స్పష్టం చేశారు.
| వివరాలు | అధికారిక సమాచారం |
|---|---|
| ప్రభుత్వ శాఖ | మున్సిపల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ & అర్బన్ డెవలప్‌మెంట్ (MA&UD) |
| ఉత్తర్వుల తేదీ | 17.10.2026 |
| వర్తించే రూల్స్ | AP Civil Services (Conduct) Rules, 1964 (Rule 19) |
| వర్తించే చట్టాలు | AP Municipalities Act, 1965 & Municipal Corporations Act, 1955 |
Rule 19 of AP Civil Services Conduct Rules 1964
ఆంధ్రప్రదేశ్ సివిల్ సర్వీసెస్ (ప్రవర్తనా) నియమావళి, 1964 లోని రూల్ 19 సబ్-రూల్ (5) మరియు (6) ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు పార్లమెంట్, రాష్ట్ర శాసనసభ లేదా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో ప్రచారం చేయడం, ప్రభావం చూపడం లేదా పాల్గొనడం పూర్తిగా నిషేధం:
- ఓటు హక్కు వినియోగం: ఎన్నికల్లో ఓటు వేసే అర్హత ఉన్న ఉద్యోగి తన ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవచ్చు; అయితే తాను ఎవరికి ఓటు వేయాలనుకుంటున్నారో లేదా ఎవరికి ఓటు వేశారో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వెల్లడించకూడదు.
- ఎన్నికల విధుల నిర్వహణ: చట్టబద్ధంగా అప్పగించిన ఎన్నికల సహాయక విధులను సక్రమంగా నిర్వర్తించడం నిబంధనల ఉల్లంఘనగా పరిగణించబడదు.
- ఎన్నికల గుర్తుల ప్రదర్శన: ఉద్యోగి తన వ్యక్తిగతంగా గానీ, వాహనంపై గానీ, నివాసంలో లేదా ఇతర ఆస్తులపై ఎలాంటి ఎన్నికల గుర్తులను ప్రదర్శించినా, అది ప్రభావం చూపినట్లే పరిగణింపబడుతుంది.
Strict Impartiality and Restrictions for Government Servants
ఎన్నికల విధులను నిర్వర్తించే సమయంలో ఉద్యోగులు కచ్చితమైన నిష్పాక్షికతను పాటించాలి. ప్రజల్లో ఎలాంటి అనుమానాలకు తావు లేకుండా, ఏ పార్టీకి లేదా అభ్యర్థికి అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తున్నారనే భావన కలగకుండా ప్రవర్తించాలి.
- రాజకీయ ర్యాలీలు, సభలు లేదా ఎన్నికల ప్రచారాలలో ఉద్యోగులు పాల్గొనకూడదు.
- తమ అధికారిక హోదాను, పేరును ఏ పార్టీకి లేదా అభ్యర్థికి మద్దతుగా ఉపయోగించకూడదు.
- మోడల్ కోడ్ ఆఫ్ కండక్ట్ అమల్లో ఉన్నప్పుడు కేవలం అప్పగించిన ఎన్నికల విధులను మాత్రమే బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించాలి.
- ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే ఏ అభ్యర్థి వద్ద కూడా ఎలక్షన్ ఏజెంట్‌గా, పోలింగ్ ఏజెంట్‌గా లేదా కౌంటింగ్ ఏజెంట్‌గా వ్యవహరించకూడదు.
Provisions and Penalties Under AP Municipalities Act 1965
ఆంధ్రప్రదేశ్ మున్సిపాలిటీల చట్టం, 1965 ప్రకారం నిబంధనలను అతిక్రమించిన అధికారులపై క్రింది సెక్షన్ల ప్రకారం చర్యలు ఉంటాయి:
- సెక్షన్ 343-M (అధికారిక విధుల ఉల్లంఘన): నామినేషన్ల స్వీకరణ, ఉపసంహరణ, ఓట్ల నమోదు లేదా లెక్కింపు విధుల్లో ఉన్న జిల్లా ఎన్నికల అధికారులు, రిటర్నింగ్ అధికారులు, పోలింగ్ అధికారులు సహేతుకమైన కారణం లేకుండా విధులను ఉల్లంఘిస్తే రూ.500 వరకు జరిమానా విధించబడుతుంది (ఇది కాగ్నిజబుల్ నేరం).
- సెక్షన్ 343-N (ఎన్నికల ఏజెంట్‌గా వ్యవహరించడం): ప్రభుత్వ లేదా కార్పొరేషన్ ఉద్యోగులు అభ్యర్థికి ఏజెంట్‌గా వ్యవహరిస్తే గరిష్టంగా 3 నెలల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా లేదా రెండూ విధించబడతాయి.
- సెక్షన్ 343-Q (బూత్ క్యాప్చరింగ్): బూత్ క్యాప్చరింగ్ నేరానికి పాల్పడిన సాధారణ వ్యక్తులకు 1 నుండి 3 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష పడుతుంది. అయితే, ప్రభుత్వ సర్వీసులో ఉన్న వ్యక్తి ఈ నేరానికి పాల్పడినా లేదా సహకరించినా 3 నుండి 5 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా తప్పదు.
Provisions Under The Municipal Corporations Act 1955
మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ల పరిధిలో ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించి ది మున్సిపల్ కార్పొరేషన్స్ యాక్ట్, 1955 లోని నిబంధనలు వర్తిస్తాయి:
- సెక్షన్ 610: విధుల్లో నిర్లక్ష్యం లేదా ఉల్లంఘనకు పాల్పడే ఎన్నికల అధికారులకు రూ.500 వరకు జరిమానా.
- సెక్షన్ 607-A: ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు ఎన్నికల ఏజెంట్‌గా వ్యవహరిస్తే 3 నెలల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా లేదా రెండూ ఉంటాయి.
- సెక్షన్ 607-B (ఆయుధాల నిషేధం): పోలింగ్ రోజున రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్, పోలీస్ ఆఫీసర్లు మరియు శాంతిభద్రతల సిబ్బంది మినహా ఎవరూ పోలింగ్ కేంద్రం పరిసరాల్లో ఆయుధాలు కలిగి ఉండకూడదు. ఉల్లంఘిస్తే 2 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా.
- సెక్షన్ 607-C (బూత్ క్యాప్చరింగ్): ప్రభుత్వ ఉద్యోగి బూత్ క్యాప్చరింగ్‌కు పాల్పడినా లేదా పరోక్షంగా సహకరించినా 3 నుంచి 5 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా విధిస్తారు.
- సెక్షన్ 612: చట్టంలోని ఇతర నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే 2 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా రూ.2,000 వరకు జరిమానా లేదా రెండూ విధించే అవకాశం ఉంది.
- సెక్షన్ 607: ఎన్నికల్లో వాహనాల అక్రమ రవాణా/నియామకాలకు పాల్పడితే 3 నెలల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా.
Guidelines for Public Meeting Permissions
ప్రజా ప్రదేశాలలో ఎన్నికల సమావేశాలు నిర్వహించడానికి వివిధ రాజకీయ పార్టీలు దరఖాస్తు చేసుకున్నప్పుడు అధికారులు పక్షపాతం లేకుండా వ్యవహరించాలి. ఒకే ప్రదేశంలో, ఒకే రోజు మరియు ఒకే సమయానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ పార్టీలు దరఖాస్తు చేసుకుంటే, మొదట దరఖాస్తు చేసుకున్న (First Applied) పార్టీకి మాత్రమే అనుమతి మంజూరు చేయాలని స్పష్టం చేశారు.
Protection for Impartial Government Servants
ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరూ చట్టాలకు లోబడి, నిష్పాక్షికంగా విధులు నిర్వహిస్తున్నంత కాలం వారికి ప్రభుత్వం నుంచి పూర్తి రక్షణ ఉంటుందని, ఎలాంటి వేధింపులకు ఆస్కారం ఉండదని ప్రభుత్వం భరోసా ఇచ్చింది. జిల్లా కలెక్టర్లు ఈ ఆదేశాలను జిల్లాలోని అన్ని విభాగాల ఉద్యోగులకు చేరవేయాలని సూచించారు.
Frequently Asked Questions
ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో ఓటు వేయవచ్చా?
అవును, ఓటర్ జాబితాలో పేరున్న ఉద్యోగులు ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవచ్చు. అయితే తాము ఎవరికి ఓటు వేశారనే విషయాన్ని ఎక్కడా బహిర్గతం చేయకూడదు.
ఉద్యోగులు ఎన్నికల ప్రచారాలలో పాల్గొనవచ్చా?
రాజకీయ ప్రచారాలు, ర్యాలీలు, సభల్లో పాల్గొనడం పూర్తిగా నిషేధం.
ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అభ్యర్థికి పోలింగ్ లేదా ఎలక్షన్ ఏజెంట్‌గా ఉండవచ్చా?
ఉండకూడదు. ఏజెంట్‌గా వ్యవహరిస్తే 3 నెలల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా లేదా రెండూ విధించబడతాయి.
బూత్ క్యాప్చరింగ్‌లో ఉద్యోగులు పాల్గొంటే ఎలాంటి శిక్ష ఉంటుంది?
ప్రభుత్వ ఉద్యోగి బూత్ క్యాప్చరింగ్‌కు పాల్పడినా లేదా సహకరించినా కనీసం 3 సంవత్సరాల నుండి గరిష్టంగా 5 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా విధించబడుతుంది.