రైలు ప్రయాణికుల భద్రతను పటిష్టం చేయడం, రైళ్లలో క్రమశిక్షణను పెంచడం లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం 'జన విశ్వాస్' చట్టం ద్వారా కీలక సంస్కరణలు తీసుకొచ్చింది. సామాన్య ప్రయాణికులకు అనవసర వేధింపులు తప్పించడంతో పాటు రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ (RPF) సిబ్బందికి అదనపు అధికారాలు కల్పించింది. ఇకపై రైల్వే నిబంధనలను ఉల్లంఘించే వారి నుంచి ఆర్పీఎఫ్ సిబ్బంది నేరుగా జరిమానాలను వసూలు చేయనున్నారు.
గతంలో టికెట్ లేకుండా ప్రయాణించే వారిని గుర్తించి జరిమానా విధించే అధికారం కేవలం టికెట్ తనిఖీ సిబ్బంది (TTE)కి మాత్రమే ఉండేది. ప్రస్తుత నూతన నిబంధనల ప్రకారం ఈ అధికారాలను ఆర్పీఎఫ్ సిబ్బందికి కూడా బదిలీ చేశారు. మహిళల బోగీల్లోకి ప్రవేశించే పురుషులకు ఫైన్ వేయడంతో పాటు తప్పుడు సమాచారంతో సరకు రవాణా చేసే వారిపై కూడా ఆర్పీఎఫ్ పోలీసులు నేరుగా చర్యలు తీసుకోనున్నారు.
Important Update & Latest Details
రైల్వే నిబంధనల ఉల్లంఘన తీవ్రత ఆధారంగా గతంలో జైలు శిక్షలు అమలు చేసేవారు. అయితే ప్రస్తుత చట్ట సవరణల ద్వారా చిన్నపాటి తప్పులకు జైలు శిక్షలను తొలగించి, వాటి స్థానంలో నగదు అపరాధ రుసుములను గణనీయంగా పెంచారు. ప్రయాణికులపై అనవసర చట్టపరమైన ఇబ్బందులు తగ్గించడం, అదే సమయంలో ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యతగా వ్యవహరించేలా చేయడమే ఈ నిర్ణయ ప్రధాన ఉద్దేశం.
Passenger Safety Rules & Penalties
రైలు ప్రయాణికుల భద్రత, ప్రయాణ సౌలభ్యం దృష్ట్యా రైల్వే నిబంధనలను మరింత పకడ్బందీగా అమలు చేస్తున్నారు. రిజర్వేషన్ కోచ్‌లలో ప్రయాణం, సీట్లను ఆక్రమించడం వంటి అంశాలపై రైల్వే శాఖ విధించే జరిమానాల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
- రిజర్వేషన్ బోగీలు: ఎలాంటి అనుమతి లేదా నిర్ధారిత టికెట్ లేకుండా రిజర్వేషన్ బోగీల్లో ప్రయాణిస్తే ₹2,000 జరిమానా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
- బెర్త్ ఆక్రమణ: వేరొక ప్రయాణికుడి బెర్త్‌ను అనధికారికంగా ఆక్రమించి, ఖాళీ చేయడానికి నిరాకరిస్తే గరిష్ఠంగా ₹1,000 వరకు జరిమానా పడుతుంది.
- ట్రాఫిక్ ఆదేశాలు: రైల్వే విభాగం జారీ చేసే ట్రాఫిక్ డైరక్షన్లను పాటించకపోతే ₹500 పెనాల్టీ వర్తిస్తుంది.
- మహిళల బోగీలు: మహిళల ప్రత్యేక బోగీల్లోకి పురుషులు ప్రవేశిస్తే వారికి ₹2,500 అపరాధ రుసుము విధిస్తారు.
Nuisance & Indiscipline Penalties
రైళ్లు మరియు రైల్వే ప్రాంగణాల్లో తోటి ప్రయాణికులకు అసౌకర్యం కలిగించే వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటారు. మద్యం సేవించడం, ధూమపానం చేయడం వంటి చర్యలపై చట్టప్రకారం కింది చర్యలు ఉంటాయి:
- మద్యం సేవించి ప్రయాణించడం: మద్యం తాగి రైలు ప్రయాణం చేసినా, మత్తులో తోటి ప్రయాణికులతో అనుచితంగా ప్రవర్తించినా, గొడవలకు దిగినా ₹1,000 వరకు జరిమానాతో పాటు కమ్యూనిటీ సర్వీస్ చేయాల్సి ఉంటుంది.
- రైలులో ధూమపానం: బోగీల్లో పొగతాగిన వారికి ₹2,000 జరిమానా విధిస్తారు.
- అనధికార వ్యాపారం & యాచించడం: సరైన అనుమతి లేకుండా విక్రయాలు జరిపినా, స్టేషన్లు లేదా బోగీల్లో యాచించినా ₹2,000 ఫైన్ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
- విధులకు ఆటంకం & ఆక్రమణలు: రైల్వే సిబ్బందితో ఘర్షణ పడినా లేదా విధులకు ఆటంకం కలిగించినా ₹2,500 జరిమానా పడుతుంది. అలాగే రైల్వే స్థలాల ఆక్రమణలపై చట్టపరమైన కఠిన చర్యలు ఉంటాయి.
Cargo Transport Rules & Property Damage
రైళ్ల ద్వారా సరకు రవాణా చేసే విషయంలో కచ్చితమైన నిబంధనలు పాటించాలి. సరైన వివరాలు తెలపకుండా అనుమతి లేని సరకులను తరలిస్తే భారీ పెనాల్టీలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.
- ప్రమాదకర వస్తువుల రవాణా: రవాణా చేసే వస్తువుల పూర్తి వివరాలు ముందుగానే ప్రకటించాలి. అగ్నిప్రమాదాలు లేదా ఇతర ప్రమాదాలకు కారణమయ్యే సరకులను నిబంధనలకు విరుద్ధంగా తరలిస్తే ₹10,000 వరకు భారీ అపరాధ రుసుము విధిస్తారు.
- నోటీసు బోర్డుల ధ్వంసం: రైల్వే వ్యవస్థకు చెందిన అధికారిక హెచ్చరిక బోర్డులు, సమాచార ఫలకాలను ధ్వంసం చేస్తే మొదటి తప్పుగా ₹2,000 జరిమానా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
Penalty Details Overview
| ఉల్లంఘన రకం | జరిమానా / చర్య |
|---|---|
| టికెట్ లేని ప్రయాణం / ఇతరుల టికెట్‌తో ప్రయాణం | టికెట్ ఛార్జీ + కనిష్ఠంగా ₹500 |
| రిజర్వేషన్ బోగీల్లోకి అనుమతి లేకుండా వెళ్లడం | ₹2,000 |
| మహిళల కోచ్‌లోకి పురుషులు ప్రవేశించడం | ₹2,500 |
| మద్యం తాగి ప్రయాణించడం / అసభ్య ప్రవర్తన | ₹1,000 వరకు జరిమానా + కమ్యూనిటీ సర్వీస్ |
| రైలులో ధూమపానం చేయడం | ₹2,000 |
| లైసెన్స్ లేని విక్రయాలు / యాచించడం | ₹2,000 |
| రైల్వే ఉద్యోగుల విధులకు ఆటంకం కలిగించడం | ₹2,500 |
| ప్రమాదకరమైన సరకు అక్రమ రవాణా | ₹10,000 |
| నోటీసు / హెచ్చరిక బోర్డుల ధ్వంసం (మొదటిసారి) | ₹2,000 |
Frequently Asked Questions
రైళ్లలో టికెట్ తనిఖీ చేసి జరిమానా విధించే అధికారం ఎవరికి ఉంది?
గతంలో కేవలం టికెట్ ఎగ్జామినర్లకు (TTE) మాత్రమే అధికారం ఉండగా, తాజా నిబంధనలతో రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ (RPF) సిబ్బందికి కూడా నేరుగా జరిమానాలు వసూలు చేసే అధికారం ఇచ్చారు.
అనుమతి లేకుండా రిజర్వేషన్ బోగీలోకి వెళ్తే ఎంత ఫైన్ విధిస్తారు?
సరైన టికెట్ లేకుండా రిజర్వేషన్ బోగీల్లోకి ప్రవేశిస్తే ₹2,000 అపరాధ రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
మహిళల ప్రత్యేక బోగీల్లో ప్రయాణించే పురుషులకు ఎంత జరిమానా ఉంటుంది?
మహిళల కోసం కేటాయించిన బోగీల్లోకి ప్రవేశించే పురుష ప్రయాణికులపై ₹2,500 జరిమానా విధిస్తారు.
మద్యం సేవించి తోటి ప్రయాణికులను ఇబ్బంది పెడితే ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటారు?
మద్యం మత్తులో అసభ్యంగా ప్రవర్తించినా లేదా గొడవలకు దిగినా ₹1,000 వరకు జరిమానాతో పాటు కమ్యూనిటీ సర్వీస్ చేయిస్తారు.