జననం లేదా మరణం జరిగి ఒక సంవత్సరం దాటిన తర్వాత ఆలస్యంగా నమోదు చేయించుకోవాలంటే ఇకపై భిన్నమైన అధికారుల ఆర్డర్లు అవసరం అవుతాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన జనన మరణ నమోదు (సవరణ) చట్టం, 2026 (చట్టం నం. 12/2026) ద్వారా Registration of Births and Deaths Act, 1969లోని సెక్షన్ 13(3) సవరించబడింది. ఈ సవరించిన నిబంధనలు 01.10.2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి. ఒక ఏళ్లు దాటి రెండేళ్లలోపు ఆలస్యమైతే District Magistrate / Sub-Divisional Magistrate / అధికారం పొందిన Executive Magistrate ఆర్డర్ కావాలి. రెండేళ్లు దాటితే Judicial Magistrate of the First Class ఆర్డర్ మాత్రమే చెల్లుతుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజారోగ్యం మరియు కుటుంబ సంక్షేమ డైరెక్టర్, రాష్ట్ర ప్రధాన జనన మరణ నమోదు అధికారి Rc.No.210/CRS/DPH&FW/DD(VS)/2026, తేదీ 23-09-2026 జారీ చేసిన ఆదేశాల ప్రకారం, రాష్ట్రంలోని అన్ని రిజిస్ట్రేషన్ యూనిట్లు ఈ నిబంధనలను ఎటువంటి మినహాయింపు లేకుండా పాటించాలి.
| అంశం | వివరం |
|---|---|
| సవరణ చట్టం | Registration of Births and Deaths (Amendment) Act, 2026 (No. 12 of 2026) |
| గెజిట్ ప్రచురణ తేదీ | 06.08.2026 |
| అమల్లోకి వచ్చే తేదీ | 01.10.2026 (Gazette No. 4890, dt. 16.09.2026 – S.O. 5081(E)) |
| 1 ఏడాది దాటి, 2 ఏళ్లలోపు | District Magistrate / Sub-Divisional Magistrate / Executive Magistrate ఆర్డర్ |
| 2 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత | Judicial Magistrate of the First Class ఆర్డర్ మాత్రమే |
| రాష్ట్ర ఆదేశాలు | Rc.No.210/CRS/DPH&FW/DD(VS)/2026, dt. 23-09-2026 |
| నమోదు పోర్టల్ | crsorgi.gov.in |
Key Update & Latest Details
జనన మరణ నమోదు చట్టం, 1969 ప్రకారం జననాలు మరియు మరణాల నమోదు తప్పనిసరి. ఈ చట్టాన్ని కేంద్రంలో Office of the Registrar General of India (ORGI), Ministry of Home Affairs నిర్వహిస్తుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల పరిపాలనలు సంబంధిత రూల్స్ ప్రకారం దీన్ని అమలు చేస్తాయి.
గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో 06.08.2026న ప్రచురితమైన ఈ సవరణ చట్టం ప్రకారం సెక్షన్ 13లోని సబ్-సెక్షన్ (3) స్థానంలో కొత్త సబ్-సెక్షన్లు (3) మరియు (3A) చేర్చబడ్డాయి. గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియా నోటిఫికేషన్ నం. 4890, తేదీ 16.09.2026 ప్రకారం ఈ నిబంధనలు 01.10.2026 నుంచి అమలులోకి వస్తాయి.
ఈ మేరకు కేంద్ర హోమ్ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యాలయం (ORGI) F.No. 1/7/2025-VS-(CRS)/2455, తేదీ 22 సెప్టెంబర్ 2026న అన్ని రాష్ట్రాలు/కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల ప్రధాన కార్యదర్శులకు లేఖ జారీ చేసి, సంబంధిత అధికారులకు ఆదేశాలు ఇవ్వాలని కోరింది. అదే ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రధాన రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం రాష్ట్రంలోని జిల్లా రిజిస్ట్రార్లు మరియు రిజిస్ట్రార్లకు 23-09-2026న సర్క్యులర్ జారీ చేసింది.
Competent Authority for Delayed Registration
ఎంత ఆలస్యం అనే దాన్ని బట్టి ఏ అధికారి ఆర్డర్ అవసరం అనేది మారుతుంది. సవరించిన సెక్షన్ 13(3) మరియు 13(3A) ప్రకారం వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.
| ఆలస్యం వ్యవధి | ఎవరి ఆర్డర్ కావాలి |
|---|---|
| 1 సంవత్సరం దాటి, 2 సంవత్సరాల లోపు | District Magistrate లేదా Sub-Divisional Magistrate లేదా District Magistrate అధికారం ఇచ్చిన Executive Magistrate |
| 2 సంవత్సరాలు దాటిన తర్వాత | Judicial Magistrate of the First Class మాత్రమే |
చట్టంలో పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం, జననం లేదా మరణం జరిగిన ప్రాంతంపై పరిధి కలిగిన అధికారి మాత్రమే ఈ ఆర్డర్ ఇవ్వాలి. ఆర్డర్ ఇచ్చే ముందు జననం/మరణం యొక్క సత్యతను ధృవీకరించడం మరియు నిర్ణీత ఫీజు తీసుకోవడం తప్పనిసరి.
Why This Change Matters
సవరించిన నిబంధనలను 01.10.2026 నుంచి ఎటువంటి మినహాయింపు లేకుండా అమలు చేయాలని రాష్ట్ర ప్రధాన రిజిస్ట్రార్ స్పష్టం చేశారు. ఈ తేదీ నుంచి, సవరించిన సెక్షన్ 13(3) పరిధిలోకి వచ్చే ఏ ఆలస్య జననం లేదా మరణాన్ని, చట్టంలో నిర్దేశించిన సమర్థ అధికారి కాకుండా మరో అధికారి ఇచ్చిన ఆర్డర్ ఆధారంగా నమోదు చేయకూడదు.
జిల్లా రిజిస్ట్రార్లు తమ పరిధిలోని Municipal Corporations, Municipalities/Nagar Panchayats, Gram Panchayats మరియు ఇతర రిజిస్ట్రేషన్ యూనిట్లకు ఈ సూచనలను వెంటనే అందించాలి. 01.10.2026 లోపు సంబంధిత సిబ్బందికి పూర్తి అవగాహన కల్పించాలి.
ఈ నిబంధనల నుంచి ఎటువంటి విచలనం జరిగినా తీవ్రంగా పరిగణిస్తారు. చట్టం మరియు రూల్స్ పాటించడానికి సంబంధిత రిజిస్ట్రార్ బాధ్యుడు అవుతారని సర్క్యులర్లో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
Required Documents for Delayed Registration
రెండు సంవత్సరాలు దాటిన తర్వాత ఆలస్య నమోదు కోసం దరఖాస్తుదారు ఇవ్వాల్సిన పత్రాలు మరియు జత చేయాల్సిన ఆధారాలు ఇలా ఉన్నాయి.
| పత్రం | వివరం |
|---|---|
| దరఖాస్తు ఫారం | జననం కోసం ఫారం-1, మరణం కోసం ఫారం-2 |
| ఆలస్యానికి కారణం | ఎందుకు ఆలస్యం అయిందో రాతపూర్వకంగా తెలపాలి |
| Non-Availability Certificate (NAC) | రిజిస్ట్రార్ ఇచ్చే ఈ సర్టిఫికెట్, రికార్డులో నమోదు కాలేదని తెలుపుతుంది. కోర్టుకు వెళ్లడానికి ఇది అవసరం |
| అఫిడవిట్ | దరఖాస్తుదారు సమర్పించాల్సిన ప్రమాణ పత్రం |
| జనన/మరణ ఆధారాలు | హాస్పిటల్ రికార్డ్, ఆధార్, స్కూల్ సర్టిఫికెట్, రేషన్ కార్డ్, వైద్యుడి సర్టిఫికెట్ |
| మరణం విషయంలో అదనంగా | శ్మశాన రసీదు |
Application Process After Two Years
రెండు సంవత్సరాలు దాటిన జననం లేదా మరణం నమోదు కోసం రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయంలో అనుసరించాల్సిన ప్రక్రియ ఇది.
- దరఖాస్తు స్వీకరణ: జననం కోసం ఫారం-1, మరణం కోసం ఫారం-2లో దరఖాస్తు తీసుకోవాలి. ఆలస్యానికి గల కారణాన్ని దరఖాస్తులో రాయించాలి.
- NAC జారీ: ఆ జననం/మరణం రికార్డులో నమోదు కాలేదని తెలుపుతూ Non-Availability Certificate ఇవ్వాలి. ఇది కోర్టుకు వెళ్లడానికి అవసరం.
- JMFC కోర్టుకు పిటిషన్: దరఖాస్తుదారు అడ్వకేట్ ద్వారా Judicial Magistrate of the First Class ముందు పిటిషన్ వేయాలి. దానితో పాటు NAC, అఫిడవిట్ మరియు జనన/మరణ ఆధారాలు జత చేయాలి.
- కోర్టు వెరిఫికేషన్: JMFC జననం/మరణం యొక్క సత్యతను ధృవీకరిస్తారు, నిర్ణీత ఫీజు తీసుకుంటారు. అవసరమైతే దరఖాస్తుదారును విచారణకు పిలుస్తారు.
- ఆర్డర్ తర్వాత నమోదు: JMFC ఆర్డర్ కాపీ అందిన తర్వాత మాత్రమే CRS పోర్టల్ (crsorgi.gov.in)లో నమోదు చేసి సర్టిఫికెట్ ఇవ్వాలి. ఆర్డర్లో ఉన్న వివరాలనే నమోదు చేయాలి.
Important Rules & Conditions
- సవరించిన నిబంధనలు 01.10.2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి.
- 1 ఏడాది దాటి 2 ఏళ్లలోపు ఆలస్యం అయితే District Magistrate, Sub-Divisional Magistrate లేదా District Magistrate అధికారం ఇచ్చిన Executive Magistrate ఆర్డర్ కావాలి.
- 2 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత Judicial Magistrate of the First Class ఆర్డర్ మాత్రమే ఆధారం.
- ఆర్డర్ ఇచ్చే ముందు అధికారి జననం/మరణం సత్యతను ధృవీకరించాలి మరియు నిర్ణీత ఫీజు తీసుకోవాలి.
- సమర్థ అధికారి కాని వారి ఆర్డర్తో ఆలస్య నమోదు చేయకూడదు.
- జిల్లా రిజిస్ట్రార్లు అన్ని రిజిస్ట్రేషన్ యూనిట్లపై పర్యవేక్షణ చేయాలి.
Common Mistakes to Avoid
- తప్పు అధికారి ఆర్డర్: 2 ఏళ్లు దాటిన కేసులో Executive Magistrate లేదా RDO ఆర్డర్ సమర్పించడం — ఇది చెల్లదు.
- NAC లేకుండా కోర్టుకు వెళ్లడం: రిజిస్ట్రార్ ఇచ్చిన Non-Availability Certificate లేకుండా JMFC పిటిషన్ సమర్పించడం.
- ఆలస్యానికి కారణం రాయకపోవడం: దరఖాస్తులో ఆలస్యానికి గల కారణాన్ని వివరించకపోవడం.
- ఆర్డర్ ముందే నమోదు: JMFC ఆర్డర్ రాకముందే CRS పోర్టల్లో నమోదు చేయడం.
- ఆధార పత్రాలు లేకపోవడం: హాస్పిటల్ రికార్డ్, ఆధార్, స్కూల్ సర్టిఫికెట్ వంటి ఆధారాలు జత చేయకపోవడం.
Frequently Asked Questions
1. ఆలస్య నమోదు కొత్త నిబంధనలు ఎప్పటి నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి?
గెజిట్ నోటిఫికేషన్ నం. 4890, తేదీ 16.09.2026 ప్రకారం 01.10.2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి.
2. ఒక ఏడాది దాటి రెండేళ్లలోపు ఆలస్యమైతే ఎవరి ఆర్డర్ కావాలి?
District Magistrate లేదా Sub-Divisional Magistrate లేదా District Magistrate అధికారం ఇచ్చిన Executive Magistrate ఆర్డర్ కావాలి.
3. రెండేళ్లు దాటితే ఎవరి ఆర్డర్ అవసరం?
Judicial Magistrate of the First Class ఆర్డర్ మాత్రమే అవసరం.
4. రెండేళ్లు దాటిన తర్వాత RDO లేదా Executive Magistrate ఆర్డర్తో నమోదు చేయవచ్చా?
లేదు. ఆ పరిధిలో Judicial Magistrate of the First Class ఆర్డర్ మాత్రమే చెల్లుతుంది.
5. NAC అంటే ఏమిటి?
Non-Availability Certificate. ఆ జననం/మరణం రికార్డులో నమోదు కాలేదని రిజిస్ట్రార్ ఇచ్చే సర్టిఫికెట్. కోర్టుకు వెళ్లడానికి ఇది అవసరం.
6. ఆర్డర్ వచ్చిన తర్వాత ఎక్కడ నమోదు చేస్తారు?
JMFC ఆర్డర్ కాపీ ఆధారంగా CRS పోర్టల్ (crsorgi.gov.in)లో నమోదు చేసి సర్టిఫికెట్ ఇస్తారు.
7. తప్పు అధికారి ఆర్డర్తో నమోదు చేస్తే ఎవరు బాధ్యులు?
సర్క్యులర్ ప్రకారం చట్టం మరియు రూల్స్ పాటించడానికి సంబంధిత రిజిస్ట్రార్ బాధ్యుడు అవుతారు.
ఈ నిబంధనలు ఆలస్య నమోదు ప్రక్రియలో పారదర్శకతను పెంచడం మరియు సమర్థ అధికారి ఆర్డర్ లేకుండా నమోదు జరగకుండా నిరోధించడం లక్ష్యంగా వచ్చాయి. దరఖాస్తుదారులు తమ కేసు ఏ వ్యవధిలో ఉందో ముందుగా నిర్ధారించుకుని, అదే ప్రకారం సరైన అధికారిని సంప్రదించాలి.
Official Information
అధికారిక వివరాల ప్రకారం, ఈ సవరణ Registration of Births and Deaths (Amendment) Act, 2026 (No. 12 of 2026) ద్వారా చేయబడింది. గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో 06.08.2026న ప్రచురితమైంది. అమలు తేదీని గెజిట్ నోటిఫికేషన్ నం. 4890, తేదీ 16.09.2026 (S.O. 5081(E)) ప్రకటించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఈ సూచనలను Rc.No.210/CRS/DPH&FW/DD(VS)/2026, తేదీ 23-09-2026 ద్వారా జిల్లా రిజిస్ట్రార్లకు మరియు రిజిస్ట్రార్లకు అందజేశారు.
నమోదు సంబంధిత అధికారిక పోర్టల్: CRS పోర్టల్
జనన మరణ నమోదు, ప్రభుత్వ పథకాల పట్ల తాజా అప్డేట్లు కోసం మా నెట్వర్క్లో చేరండి.
Conclusion
ఆలస్య జనన మరణ నమోదులో 01.10.2026 నుంచి కొత్త అధికార పరిధి అమల్లోకి వస్తుంది. ఒక ఏడాది దాటి రెండేళ్లలోపు ఆలస్యమైతే District Magistrate / Sub-Divisional Magistrate / Executive Magistrate ఆర్డర్, రెండేళ్లు దాటితే Judicial Magistrate of the First Class ఆర్డర్ మాత్రమే ఆధారంగా ఉండాలి. సరైన అధికారి ఆర్డర్ మరియు పూర్తి పత్రాలతో దరఖాస్తు చేసుకుంటే ప్రక్రియ సజావుగా పూర్తవుతుంది.

