ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని గ్రామ పంచాయతీలలో ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ (Solid Waste Management - SWM) మరియు వర్మీ కంపోస్టు ఉత్పత్తిపై ప్రభుత్వం కీలక మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీ రాజ్ శాఖ ఆధ్వర్యంలో గ్రామ పంచాయతీలను స్వయం సమృద్ధి దిశగా నడిపించేందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. రాబోయే అక్టోబర్ 2026 నాటికి ప్రతి గ్రామ పంచాయతీ కనీసం 1 టన్ను (1,000 కిలోలు) వర్మీ కంపోస్టును ఉత్పత్తి చేయాలని స్పష్టమైన ఆదేశాలు వెలువడ్డాయి.
Important Update & Official Circular Details
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఘన వ్యర్థాల ప్రాసెసింగ్ను వేగవంతం చేయడానికి చర్యలు ప్రారంభించింది. పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి కమిషనర్ కార్యాలయం (తాడేపల్లి, గుంటూరు జిల్లా) నుంచి విడుదలైన అధికారిక సర్క్యులర్ ప్రకారం, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సేంద్రీయ ఎరువుల ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచాలని నిర్ణయించారు. ఇందులో భాగంగా CPR&RD, APMARKFED మరియు APCCRCS మధ్య పరస్పర అవగాహన ఒప్పందం కూడా కుదిరింది.
| వివరాలు | అధికారిక సమాచారం |
|---|---|
| కార్యాలయం / విభాగం | కమిషనర్ పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి వారి కార్యాలయం, తాడేపల్లి |
| సర్క్యులర్ నెంబర్ | Roc No. 1765832/CPR&RD/SWM/2026 |
| సర్క్యులర్ జారీ తేదీ | 22-09-2026 |
| జారీ చేసిన అధికారి | వి.ఆర్.కె. తేజ మైలవరపు, IAS (కమిషనర్, CPR&RD) |
| ప్రధాన లక్ష్యం | ప్రతి గ్రామ పంచాయతీలో అక్టోబర్ 2026 నాటికి 1 టన్ను కంపోస్టు ఉత్పత్తి |
Production Status & Target Overview
గత ఏప్రిల్ నుండి ఆగస్టు 2026 వరకు నమోదైన నివేదికలను పరిశీలించగా రాష్ట్రంలో వర్మీ కంపోస్టు ఉత్పత్తి ఆశించిన స్థాయిలో లేదని తేలింది. అనేక ప్రాంతాల్లో నిర్వహణ లోపాలు ఉన్నట్లు గుర్తించిన ఉన్నతాధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితిని మెరుగుపరచడానికి సమగ్ర కార్యాచరణను రూపొందించారు.
- శూన్య ఉత్పత్తి మండలాలు: రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 49 మండలాల్లో వర్మీ కంపోస్టు ఉత్పత్తి సున్నా (0)గా నమోదైంది.
- తక్కువ ఉత్పత్తి మండలాలు: 135 మండలాల్లో 500 కిలోల కంటే తక్కువ మాత్రమే ఉత్పత్తి నమోదైంది.
- రాబోయే లక్ష్యం: ప్రతి గ్రామ పంచాయతీ అక్టోబర్ 2026 నాటికి తప్పనిసరిగా కనీసం 1,000 కిలోల (1 టన్ను) వర్మీ కంపోస్టును సిద్ధం చేయాలి.
Exposure Visit Guidelines for Staff
వర్మీ కంపోస్టు తయారీలో వెనుకబడిన పంచాయతీలకు క్షేత్రస్థాయి అవగాహన కల్పించేందుకు "ఎక్స్పోజర్ విజిట్" (Exposure Visit) కార్యక్రమాన్ని ప్రభుత్వం తప్పనిసరి చేసింది. ఉత్తమ పనితీరు కనబరుస్తున్న ఘన వ్యర్థాల ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాలను (SWPC) సందర్శించడం ద్వారా ప్రాక్టికల్ పరిజ్ఞానాన్ని అందించనున్నారు.
- ఎవరు హాజరు కావాలి?: తక్కువ పనితీరు కనబరిచిన పంచాయతీల పంచాయతీ కార్యదర్శులు (PDOs) మరియు గ్రీన్ అంబాసిడర్లు (GAs) తప్పనిసరిగా హాజరుకావాలి.
- సందర్శించాల్సిన ప్రదేశాలు: కనీసం 500 కిలోల నిల్వ ఉండి, నిరంతరం ఉత్పత్తి ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న సమీపంలోని ఉత్తమ SWPC కేంద్రాలకు తీసుకెళ్లాలి.
- అధికారుల బాధ్యత: మండల స్థాయిలో MPDO మరియు Dy. MPDOలు దగ్గరుండి పర్యవేక్షించాలి. మొత్తం ప్రక్రియ సమన్వయం మరియు నివేదికల బాధ్యత డివిజనల్ అభివృద్ధి అధికారి (DDO) పర్యవేక్షణలో ఉంటుంది.
- నిధులు & ఖర్చుల పరిమితి: పర్యటనలో పాల్గొనే సిబ్బంది భోజన వసతి కోసం 15వ లేదా 16వ ఆర్థిక సంఘం నిధుల నుంచి ఒక్కో వ్యక్తికి గరిష్టంగా రూ. 200/- వరకు ఖర్చు చేసే వెసులుబాటు కల్పించారు.
Key Learnings at SWPC Centers
ఈ అధ్యయన పర్యటనల్లో సిబ్బంది కేవలం పరిశీలించడమే కాకుండా, కంపోస్ట్ కేంద్రాల పూర్తి నిర్వహణ పద్ధతులను లోతుగా తెలుసుకోవాల్సి ఉంటుంది:
- SWPC నిర్వహణ: సాలిడ్ వేస్ట్ ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాల రోజువారీ నిర్వహణ నియమాలు.
- తడి వ్యర్థాల ప్రాసెసింగ్: తడి చెత్త సేకరణ, NADEP పద్ధతులు, కంపోస్ట్ గుంటలు మరియు సిమెంట్ రింగుల సమర్థ వినియోగం.
- వర్మీ బెడ్ల సంరక్షణ: వర్మీ బెడ్లను సరైన తేమతో కాపాడుకోవడం మరియు వానపాముల పెంపకం పద్ధతులు.
- నిల్వ & రికార్డులు: తయారైన కంపోస్టును తూకం వేయడం, నిల్వ చేయడం మరియు సంబంధిత రిజిస్టర్లలో నమోదు చేయడం.
- నాణ్యత & మార్కెటింగ్: ఉత్పత్తి నాణ్యతా ప్రమాణాలు మరియు స్థానికంగా విక్రయించే మెళకువలు.
Immediate Action Steps & Portal Entry
క్షేత్రస్థాయిలో పనులు సజావుగా సాగేందుకు మరియు ఉత్పత్తి లెక్కలు పారదర్శకంగా ఉండేందుకు అధికారులు తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించారు:
- స్వర్ణ పంచాయతీ పోర్టల్ ఎంట్రీ: బిన్ బ్యాగ్ విధానం, పిట్స్ రిజిస్ట్రేషన్, హరిత రాయబారుల మ్యాపింగ్ ప్రక్రియను త్వరితగతిన పూర్తి చేయాలి. 01-09-2026 నాటి నాటికి ఉన్న కంపోస్ట్ నిల్వల వివరాలను తప్పనిసరిగా "స్వర్ణ పంచాయతీ పోర్టల్"లో నమోదు చేయాలి.
- హరిత రాయబారుల భాగస్వామ్యం: కంపోస్ట్ విక్రయాల ద్వారా వచ్చే ఆర్థిక ప్రయోజనాలు మరియు నెలవారీ లక్ష్యాలను గ్రీన్ అంబాసిడర్లకు స్పష్టంగా వివరించి వారిని భాగస్వాములను చేయాలి.
- రైతుల సమన్వయం: గ్రామంలోని పశువుల రైతులకు సేంద్రీయ ఎరువుల ప్రాముఖ్యతను తెలిపి, కంపోస్ట్ తయారీలో వారు భాగస్వాములయ్యేలా ప్రోత్సహించాలి.
Review & Marketing Mechanism
ఉత్పత్తి అయిన వర్మీ కంపోస్టు కేవలం నిల్వకే పరిమితం కాకుండా రైతులకు చేరేలా పటిష్టమైన మార్కెటింగ్ యంత్రాంగాన్ని సిద్ధం చేశారు:
- వారపు సమీక్షలు: జిల్లా పరిషత్ సీఈవోలు (ZP CEOs) మరియు జిల్లా పంచాయతీ అధికారులు (DPOs) ప్రతి వారం పంచాయతీ, మండల, డివిజన్ స్థాయిలలో ఉత్పత్తి పురోగతిని సమీక్షించాలి.
- విక్రయాలు & సమన్వయం: పంచాయతీల్లో నిల్వ ఉన్న ఎరువును త్వరితగతిన విక్రయించేందుకు వీలుగా MPDOల ఆధ్వర్యంలో APMARKFED మరియు ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార సంఘాల (PACS) అధికారులతో మండల స్థాయిలో సమన్వయ సమావేశాలు నిర్వహించాలి.
Frequently Asked Questions
రాష్ట్రంలోని ప్రతి గ్రామ పంచాయతీ అక్టోబర్ 2026 నాటికి కనీసం 1 టన్ను (1,000 కిలోలు) వర్మీ కంపోస్టును సిద్ధం చేయాలి.
కంపోస్టు ఉత్పత్తిలో తక్కువ పనితీరు కనబరిచిన పంచాయతీల పంచాయతీ కార్యదర్శులు (PDOs) మరియు గ్రీన్ అంబాసిడర్లను (GAs) ఎంపిక చేస్తారు.
15వ లేదా 16వ ఆర్థిక సంఘం నిధుల నుంచి భోజనం కోసం ఒక్కో వ్యక్తికి గరిష్టంగా రూ. 200/- వరకు ఖర్చు చేయవచ్చు.
01-09-2026 నాటి నాటికి ఉన్న నిల్వల వివరాలను "స్వర్ణ పంచాయతీ పోర్టల్"లో నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది.
మండల స్థాయిలో APMARKFED మరియు PACS అధికారులతో MPDO సమన్వయ సమావేశాలు నిర్వహించి నిల్వ ఉన్న ఎరువును విక్రయించేలా చూడాలి.